معاملات فرکانس بالا (HFT) چیست؟

معاملات فرکانس بالا یا HFT (مخفف High-Frequency Trading) نوعی معامله الگوریتمی است که در آن کامپیوترها هزاران تا میلیون‌ها سفارش را در بازه‌ی میلی‌ثانیه و میکروثانیه به بازار ارسال می‌کنند تا از تغییرات بسیار کوچک قیمت سود بگیرند. در این روش، انسان در لحظه‌ی اجرا نقشی ندارد؛ الگوریتم‌ها بازار را رصد می‌کنند، فرصت را تشخیص می‌دهند و معامله را در کسری از ثانیه باز و بسته می‌کنند.

معاملات فرکانس بالا (HFT) چیست؟

معاملات فرکانس بالا زیرمجموعه‌ای از معاملات الگوریتمی است که سه ویژگی آن را از سایر روش‌ها جدا می‌کند: سرعت فوق‌العاده بالا، حجم بسیار زیاد سفارش‌ها و نگهداری بسیار کوتاه‌مدت موقعیت‌ها (گاهی فقط چند ثانیه یا کمتر).

ایده‌ی پایه ساده است: به‌جای کسب یک سود بزرگ از یک معامله، الگوریتم سودهای بسیار کوچک را هزاران بار در روز تکرار می‌کند تا در مجموع به سود قابل‌توجه برسد. به همین دلیل در HFT، حتی اختلاف چند میکروثانیه‌ای در سرعت می‌تواند تفاوت بین یک الگوریتم سودده و یک الگوریتم بازنده باشد.

نکته‌ی کلیدی این است که هر معامله‌ی خودکار، HFT نیست. معامله الگوریتمی یعنی اجرای معامله بر اساس مجموعه‌ای از قواعد ازپیش‌تعریف‌شده توسط کامپیوتر؛ اما HFT شکل خاص و بسیار سریع آن است که به زیرساخت سخت‌افزاری و شبکه‌ای پیشرفته وابسته است.

ویژگی‌های کلیدی معاملات فرکانس بالا

نهادهای ناظر مالی مانند کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC)، کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) و نهاد ناظر اروپا (ESMA) ویژگی‌های مشترکی را برای شناسایی HFT تعریف کرده‌اند. مهم‌ترین این ویژگی‌ها عبارت‌اند از:

ترکیب این ویژگی‌ها باعث می‌شود HFT عملاً یک بازی سرعت و زیرساخت باشد، نه یک سبک تحلیلی که هر معامله‌گری بتواند با لپ‌تاپ و اینترنت خانگی آن را اجرا کند.

تفاوت HFT با معاملات الگوریتمی، اسکالپینگ و ربات‌های معاملاتی

یکی از بزرگ‌ترین سوءتفاهم‌ها این است که این مفاهیم مترادف فرض می‌شوند. تفکیک آن‌ها برای تصمیم‌گیری درست حیاتی است:

• معاملات الگوریتمی (Algorithmic Trading): هر معامله‌ای که بر اساس قواعد برنامه‌نویسی‌شده و به‌صورت خودکار اجرا شود. این چتر بزرگ شامل استراتژی‌های کند و بلندمدت هم می‌شود. هر HFT یک معامله الگوریتمی است، اما هر معامله الگوریتمی HFT نیست.
• 
  
• معاملات فرکانس بالا (HFT): زیرمجموعه‌ی خاص و فوق‌سریع معاملات الگوریتمی که به سرعت میکروثانیه‌ای و زیرساخت ویژه وابسته است.
• 
  
• اسکالپینگ (Scalping): سبکی کوتاه‌مدت که هدفش گرفتن سودهای کوچک از حرکات جزئی قیمت است. اسکالپ می‌تواند دستی و توسط انسان انجام شود؛ بنابراین برخلاف HFT، لزوماً به سرعت ماشینی و کولوکیشن نیاز ندارد. اسکالپ انسانی در مقیاس ثانیه و دقیقه کار می‌کند، نه میکروثانیه.
• 
  
• ربات معامله‌گر (Trading Bot): ابزاری که یک استراتژی الگوریتمی را اجرا می‌کند. یک ربات می‌تواند ساده و کند باشد یا بخشی از یک سامانه‌ی پیچیده‌ی HFT. صرفِ «ربات بودن» به معنای «فرکانس بالا بودن» نیست.
• 
  

جمع‌بندی ساده: اسکالپ و ربات‌های معمولی در دسترس معامله‌گر خرد هستند، اما HFT واقعی به سرمایه و زیرساختی نیاز دارد که در اختیار شرکت‌های بزرگ است. در بخش‌های بعد دقیقاً به همین تفاوت برمی‌گردیم.

تاریخچه و تکامل معاملات فرکانس بالا

HFT یک‌شبه ظهور نکرد؛ حاصل هم‌زمانی پیشرفت فناوری، تغییر قوانین بازار و رقابت شدید مالی است. جدول زیر مهم‌ترین نقاط عطف آن را نشان می‌دهد:

این مسیر نشان می‌دهد HFT از یک نوآوری حاشیه‌ای به یکی از تأثیرگذارترین نیروهای بازارهای مالی مدرن تبدیل شده است.

معاملات فرکانس بالا چگونه کار می‌کند؟ (زیرساخت و فناوری)

برای اینکه میلیون‌ها معامله در چند میلی‌ثانیه ممکن شود، به فناوری‌هایی فراتر از یک کامپیوتر معمولی نیاز است. هسته‌ی فنی HFT بر این اجزا استوار است:

کولوکیشن (Colocation)

کولوکیشن یعنی قراردادن فیزیکی سرور شرکت معاملاتی در همان دیتاسنتری که موتور تطبیق سفارش‌های بورس در آن قرار دارد. این نزدیکی، تأخیر انتقال داده (Latency) را به حداقل می‌رساند.

برای درک اهمیت آن، یک مثال: اگر سرور یک شرکت در شهری دیگر باشد، حتی با اتصال پرسرعت ممکن است چند میلی‌ثانیه تأخیر داشته باشد؛ اما اگر سرور دقیقاً در کنار سرور بورس قرار گیرد، این تأخیر می‌تواند به چند میکروثانیه برسد — یعنی هزاران بار سریع‌تر. در بازاری که هر میلی‌ثانیه میلیون‌ها دلار جابه‌جا می‌شود، همین تفاوت کوچک سرنوشت‌ساز است.

شبکه‌های کم‌تأخیر (Low-Latency Networks)

برای انتقال داده میان مراکز مالی (مثلاً بین نیویورک و شیکاگو)، شرکت‌های HFT از کابل‌های فیبر نوری با کوتاه‌ترین مسیر ممکن و حتی لینک‌های مایکروویو استفاده می‌کنند. هدف، رساندن داده با کمترین تأخیر فیزیکی است؛ تأخیری که محدود به سرعت نور می‌شود.

سخت‌افزار اختصاصی (FPGA و کارت شبکه سفارشی)

تراشه‌های قابل‌برنامه‌ریزی FPGA و کارت‌های شبکه (NIC) سفارشی به سامانه اجازه می‌دهند داده‌ها بدون عبور از لایه‌های نرم‌افزاری معمول، مستقیماً توسط سخت‌افزار پردازش شوند. نتیجه، واکنش در کمتر از یک میکروثانیه است.

نرم‌افزار و زبان‌های برنامه‌نویسی

• ‏++C: پرکاربردترین زبان در هسته‌ی HFT به دلیل سرعت اجرای بالا و کنترل دقیق حافظه.
• 
  
• Python: بیشتر برای طراحی، شبیه‌سازی و بک‌تست استراتژی‌ها استفاده می‌شود؛ نسخه‌ی نهایی اغلب با ++C پیاده‌سازی می‌شود.
• 
  
• پروتکل FIX و پایگاه‌های داده‌ی سریع مانند KDB+/q: برای ارسال استاندارد سفارش‌ها و ذخیره و تحلیل داده‌های لحظه‌ای بازار.
• 
  

همین فهرست نشان می‌دهد که ورود به HFT واقعی نیازمند تیم فنی متخصص و سرمایه‌گذاری سنگین است، نه صرفاً یک حساب معاملاتی.

استراتژی‌های اصلی معاملات فرکانس بالا

الگوریتم‌های HFT از استراتژی‌های متنوعی استفاده می‌کنند که هرکدام منطق خاص خود را دارد. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

بازارسازی (Market Making)

پرکاربردترین استراتژی HFT. الگوریتم هم‌زمان سفارش خرید (Bid) و فروش (Ask) را نزدیک قیمت بازار قرار می‌دهد و از اختلاف این دو قیمت (اسپرد) سود می‌برد. این کار نقدشوندگی بازار را افزایش می‌دهد.

مثال: اگر الگوریتمی در جفت‌ارز EUR/USD سفارش خرید در 1.0850 و سفارش فروش در 1.0851 ثبت کند و هر دو پر شوند، از اختلاف 0.0001 سود می‌گیرد. این روند ممکن است هزاران بار در روز تکرار شود.

آربیتراژ (Arbitrage)

بهره‌برداری از اختلاف لحظه‌ای قیمت یک دارایی در دو بازار مختلف، پیش از آنکه این اختلاف از بین برود. انواع رایج آن در HFT:

• آربیتراژ بین‌بورسی: خرید در بازاری که قیمت پایین‌تر است و فروش هم‌زمان در بازاری با قیمت بالاتر.
• 
  
• آربیتراژ مثلثی در فارکس: بهره‌برداری از ناهماهنگی نرخ تبدیل میان سه جفت‌ارز مرتبط (مثلاً EUR/USD، USD/JPY و EUR/JPY).
• 
  
• آربیتراژ آماری: استفاده از مدل‌های ریاضی برای تشخیص انحراف موقت قیمت دو دارایی همبسته و معامله بر اساس بازگشت آن‌ها به تعادل.
• 
  

استراتژی میکر و تیکر (Maker-Taker)

میکر با ثبت سفارش لیمیت نقدینگی به بازار اضافه می‌کند و تیکر با سفارش بازار نقدینگی را مصرف می‌کند. الگوریتم‌های پیشرفته اغلب ترکیبی از هر دو را به کار می‌گیرند تا هم از اسپرد و هم از حرکات سریع قیمت سود ببرند.

آربیتراژ تأخیری (Latency Arbitrage)

کسب سود از دریافت زودتر اطلاعات نسبت به سایر بازیگران. اگر یک معامله‌گر داده‌ها را چند میکروثانیه زودتر دریافت کند، می‌تواند پیش از به‌روزرسانی قیمت در سایر بازارها معامله کند. این استراتژی موضوع بحث‌های نظارتی زیادی است.

استراتژی‌های رویدادمحور (Event Arbitrage)

الگوریتم طوری برنامه‌ریزی می‌شود که در کسری از ثانیه به اخبار اقتصادی مهم (مانند نرخ بهره، نرخ بیکاری یا داده‌های تورمی) واکنش نشان دهد؛ پیش از آنکه معامله‌گران انسانی فرصت واکنش پیدا کنند.

تشخیص نقدینگی و نوارخوانی (Liquidity Detection & Tape Reading)

الگوریتم‌هایی که جریان سفارش‌ها و حجم معاملات را رصد می‌کنند تا سفارش‌های بزرگ پنهان نهادها را شناسایی کرده یا الگوهای قیمتی را پیش از انتشار خبر تشخیص دهند.

چه کسانی از HFT استفاده می‌کنند؟ (بازیگران اصلی بازار)

به دلیل نیاز به سرمایه و فناوری سنگین، HFT عمدتاً در اختیار نهادهای بزرگ است:

• صندوق‌های پوشش ریسک (Hedge Funds): مانند Renaissance Technologies که از پیشگامان این حوزه بود.
• 
  
• شرکت‌های معاملاتی مالکیتی (Proprietary Trading Firms): که با سرمایه‌ی خودشان معامله می‌کنند و اغلب پیشگام نوآوری فناوری‌اند.
• 
  
• بانک‌های سرمایه‌گذاری: برای اجرای سریع سفارش‌ها و بازارگردانی.
• 
  
• بازارسازهای تخصصی: که نقدشوندگی بازار را تأمین می‌کنند.
• 
  

شرکت‌های شناخته‌شده‌ی امروز در این حوزه عبارت‌اند از Citadel Securities، Virtu Financial، Jane Street، Hudson River Trading، XTX Markets، Jump Trading، Tower Research Capital، IMC و Optiver. وجه مشترک همه‌ی این‌ها دسترسی به سرمایه‌ی عظیم، فناوری پیشرفته و تیم‌های متخصص است؛ ترکیبی که ورود بازیگران کوچک را بسیار دشوار می‌کند.

معاملات فرکانس بالا در بازار فارکس چگونه عمل می‌کند؟

بازار فارکس به‌عنوان بزرگ‌ترین و نقدشونده‌ترین بازار مالی جهان، بستری مناسب برای HFT است. نقش HFT در فارکس را می‌توان در دو محور خلاصه کرد:

۱. تأمین نقدینگی جفت‌ارزها: شرکت‌های HFT با ثبت هزاران سفارش در کسری از ثانیه عملاً مانند بازارساز خودکار عمل می‌کنند. نتیجه‌ی این فعالیت معمولاً کاهش اسپرد، پرشدن سریع‌تر سفارش‌ها و افزایش نقدشوندگی جفت‌های اصلی مانند EUR/USD و GBP/USD است. به همین دلیل حتی معامله‌گران خرد هم به‌طور غیرمستقیم از حضور HFT منتفع می‌شوند، چون قیمت بهتر و اجرای روان‌تری دریافت می‌کنند.

۲. آربیتراژ ارزی: الگوریتم‌ها اختلاف لحظه‌ای نرخ‌ها میان بانک‌ها و پلتفرم‌های مختلف را شناسایی کرده و از آن سود می‌برند؛ از جمله آربیتراژ بین‌بانکی و آربیتراژ مثلثی.

با این حال، یک نکته‌ی مهم وجود دارد: این فعالیت برای معامله‌گر خرد قابل اجرا نیست. حضور HFT در فارکس مزیت‌هایی برای کل بازار دارد، اما به معنای دسترسی فرد عادی به این ابزارها نیست.

استخرهای تاریک (Dark Pools) و ارتباط آن با HFT

استخرهای تاریک پلتفرم‌های معاملاتی خصوصی و ناشناسی هستند که نهادهای بزرگ از آن‌ها برای اجرای سفارش‌های بسیار حجیم استفاده می‌کنند، بدون آنکه اثر فوری بر قیمت بازار عمومی بگذارند.

علت پیدایش آن‌ها روشن است: وقتی یک نهاد بزرگ بخواهد میلیون‌ها دلار دارایی بخرد یا بفروشد، اعلام علنی این سفارش بلافاصله قیمت را تغییر می‌دهد. استخر تاریک به آن‌ها اجازه می‌دهد سفارش را به‌صورت ناشناس و با اثر قیمتی کمتر اجرا کنند. بر اساس برآوردهای منتشرشده، بخش قابل‌توجهی از معاملات سهام آمریکا (حدود یک‌سوم) خارج از بازارهای شفاف و در چنین بسترهایی انجام می‌شود.

ارتباط HFT با استخرهای تاریک دوسویه است: از یک سو برخی شرکت‌های HFT به‌عنوان تأمین‌کننده‌ی نقدینگی وارد این استخرها می‌شوند؛ از سوی دیگر، منتقدان معتقدند سرعت پردازش بالای این شرکت‌ها می‌تواند به آن‌ها مزیتی ناعادلانه در شناسایی الگوی سفارش‌های بزرگ بدهد. به همین دلیل نهادهای ناظر در سال‌های اخیر توجه ویژه‌ای به فعالیت HFT در این بسترها داشته‌اند.

مزایا و معایب HFT برای بازار و برای معامله‌گر

تأثیر HFT دوگانه است و باید آن را در دو سطح جداگانه بررسی کرد.

تأثیر بر بازار

تأثیر بر معامله‌گر خرد

به بیان دیگر، معامله‌گر خرد بیشتر از «اثر جانبی» HFT (نقدینگی و اسپرد بهتر) بهره می‌برد تا از خودِ اجرای آن.

ریسک‌ها و رسوایی‌های معروف HFT

تاریخ HFT چند نمونه‌ی مهم دارد که نشان می‌دهد سرعت و خودکارسازی می‌تواند به بحران تبدیل شود:

• فلش‌کرش ۶ مه ۲۰۱۰: شاخص داوجونز ظرف چند دقیقه بیش از 1000 واحد سقوط کرد و سپس بخش زیادی از آن را بازپس گرفت. پس از این رویداد، SEC قوانین تازه‌ای از جمله «مدارشکن» (Circuit Breaker) برای توقف معاملات هنگام نوسان بیش از 10 درصد در بازه‌ی پنج‌دقیقه‌ای وضع کرد.
• 
  
• رسوایی نایت کپیتال، ۱ آگوست ۲۰۱۲: یک خطای استقرار نرم‌افزار باعث شد سامانه‌ی این شرکت ظرف حدود 45 دقیقه میلیون‌ها سفارش ناخواسته به بازار بفرستد. نتیجه: اجرای بیش از 4 میلیون معامله روی 154 سهم با مجموع حدود 397 میلیون سهم و ضرری در حدود 440 تا 460 میلیون دلار که عملاً شرکت را ورشکست کرد. نایت کپیتال بعدها در سال 2017 توسط Virtu Financial به ارزش حدود 1.4 میلیارد دلار خریداری شد.
• 
  
• سقوط ناگهانی پوند (GBP/USD) در اکتبر ۲۰۱۶: حرکتی بسیار بزرگ‌تر از میانگین روزانه‌ی پوند که واکنش الگوریتم‌های فرکانس بالا آن را به‌سرعت تشدید کرد.
• 
  
• اسپوفینگ (Spoofing): ثبت سفارش‌های جعلی برای ایجاد توهم عرضه یا تقاضا و سپس لغو آن‌ها؛ رفتاری دستکاری‌کننده که در بسیاری از کشورها غیرقانونی و قابل پیگرد است.
• 
  

درس مشترک این رویدادها روشن است: نقدینگی‌ای که HFT فراهم می‌کند می‌تواند در لحظه‌ی بحران به‌سرعت ناپدید شود و نوسان را شدت دهد.

قوانین و مقررات HFT در جهان

نهادهای ناظر تلاش می‌کنند میان بهره‌گیری از فناوری پیشرفته و حفظ بازاری عادلانه و شفاف تعادل برقرار کنند. مهم‌ترین چارچوب‌های مقرراتی:

• آمریکا: مقررات Reg NMS و نظارت SEC، با تمرکز بر شفافیت، کنترل ریسک و الزام کارگزاران به سازوکارهای مدیریت ریسک.
• 
  
• اتحادیه اروپا: قوانین MiFID II و MiFIR که الزاماتی مانند ثبت الگوریتم، رعایت حداقل تیک‌سایز و کنترل نسبت سفارش به معامله را تعیین می‌کنند.
• 
  
• آلمان: شرکت‌های HFT باید از نهاد ناظر BaFin مجوز بگیرند و کارآمدی و مدیریت ریسک سامانه‌های خود را تضمین کنند.
• 
  
• ایتالیا: نخستین کشوری که در سپتامبر ۲۰۱۳ مالیات مخصوص HFT وضع کرد؛ مالیاتی به میزان 0.02 درصد روی معاملات سهامی که کمتر از 0.5 ثانیه طول می‌کشند.
• 
  

روند کلی این است که با هر بحران، نظارت بر HFT سخت‌گیرانه‌تر می‌شود.

آینده HFT و نقش هوش مصنوعی

هوش مصنوعی در حال بازتعریف HFT است. تأثیر اصلی AI و یادگیری ماشین در این حوزه را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• تحلیل داده با سرعت بی‌سابقه: پردازش حجم عظیمی از داده‌های قیمتی، دفتر سفارش‌ها و شاخص‌های اقتصادی و کشف الگوها در لحظه.
• 
  
• پیش‌بینی بلادرنگ بازار: تحلیل شرایط کنونی و حتی احساسات بازار برای پیش‌بینی حرکت بعدی، نه صرفاً تکیه بر داده‌های گذشته.
• 
  
• کاهش بیشتر تأخیر و تصمیم‌گیری خودکار: سامانه‌های مبتنی بر AI زمان پردازش و اجرا را کمینه می‌کنند و با یادگیری مداوم، دقت معاملات را بالا می‌برند.
• 
  

با این حال، گزارش‌های صنعتی نشان می‌دهد بازارسازی همچنان بزرگ‌ترین بخش فعالیت HFT است و بانک‌های سرمایه‌گذاری و صندوق‌های پوشش ریسک بازیگران اصلی باقی مانده‌اند. آینده‌ی HFT به‌شدت به قدرت محاسباتی و پیشرفت AI گره خورده، اما تعادل میان نوآوری و مسئولیت‌پذیری برای سلامت بازارها ضروری خواهد ماند.

آیا معامله‌گران خرد می‌توانند HFT انجام دهند؟ جایگاه آن در پراپ تریدینگ

معاملات فرکانس بالای واقعی، عملاً برای معامله‌گر خرد قابل اجرا نیست. دلیلش هم روشن است: HFT به کولوکیشن در دیتاسنتر بورس، شبکه‌های فوق‌سریع، سخت‌افزار اختصاصی، تیم متخصص و سرمایه‌ای میلیون‌دلاری نیاز دارد. این منابع در اختیار نهادهای بزرگ است، نه فرد عادی. هر تبلیغی که ادعا کند می‌توانید با یک حساب معمولی «HFT» انجام دهید و سود تضمینی بگیرید، باید با تردید جدی به آن نگاه کرد.

اما جایگاه آن در پراپ تریدینگ کجاست؟ در مدل پراپ تریدینگ، شما پس از عبور از مرحله‌ی ارزیابی (چلنج)، با حساب سرمایه معامله می‌کنید و بخشی از سود را دریافت می‌کنید. نکته‌ی کلیدی این است که اکثر پراپ‌فرم‌ها استفاده از HFT، آربیتراژ تأخیری و بهره‌برداری از تأخیر سرور یا قیمت‌گذاری را در قوانین خود ممنوع می‌کنند، چون این روش‌ها با ماهیت ارزیابی مهارت معامله‌گر سازگار نیستند. قوانین هر پراپ‌فرم متفاوت است؛ بنابراین پیش از شروع، حتماً قوانین معاملاتی فنفیکس را مطالعه کنید تا بدانید چه سبک‌هایی مجاز است.

پس معامله‌گر خرد به‌جای دنبال‌کردن HFT، می‌تواند روی سبک‌های در دسترس و مجاز تمرکز کند: تحلیل تکنیکال و فاندامنتال، مدیریت ریسک و سرمایه، و در صورت تمایل، اتوماسیون سبک با ربات‌های معاملاتی در چارچوب قوانین پلتفرم. موفقیت پایدار در معامله‌گری بیش از آنکه به سرعت میکروثانیه‌ای وابسته باشد، به نظم، مدیریت ریسک و فرایند درست بستگی دارد.

سوالات متداول

HFT مخفف چیست؟

HFT مخفف High-Frequency Trading به معنای معاملات فرکانس بالا است؛ نوعی معامله الگوریتمی فوق‌سریع که سفارش‌ها را در میلی‌ثانیه و میکروثانیه اجرا می‌کند.

آیا معاملات فرکانس بالا قانونی است؟

بله، HFT به‌خودی‌خود در اکثر بازارها قانونی و تحت نظارت است. اما برخی رفتارهای خاص مانند اسپوفینگ (دستکاری بازار با سفارش‌های جعلی) غیرقانونی و قابل پیگرد است.

برای ورود به HFT چقدر سرمایه و زیرساخت لازم است؟

بسیار زیاد. HFT واقعی نیازمند کولوکیشن، شبکه‌های کم‌تأخیر، سخت‌افزار اختصاصی، تیم برنامه‌نویس و سرمایه‌گذاری میلیون‌دلاری است؛ بنابراین عملاً در دسترس معامله‌گر خرد نیست.

تفاوت HFT با اسکالپینگ چیست؟

اسکالپینگ می‌تواند به‌صورت دستی و توسط انسان در مقیاس ثانیه و دقیقه انجام شود، اما HFT کاملاً خودکار و در مقیاس میکروثانیه است و به زیرساخت ویژه نیاز دارد.

آیا در حساب‌های پراپ تریدینگ می‌توان از HFT استفاده کرد؟

معمولاً خیر. اکثر پراپ‌فرم‌ها استفاده از HFT و آربیتراژ تأخیری را در قوانین خود ممنوع می‌کنند. قوانین هر پلتفرم متفاوت است و باید پیش از شروع مطالعه شود.

آیا HFT برای بازار مفید است یا مضر؟

هر دو. در شرایط عادی نقدینگی و کارایی بازار را افزایش می‌دهد و اسپرد را کاهش می‌دهد، اما در نوسانات شدید می‌تواند ریسک سیستمی و نوسان را تشدید کند.