دراودان روزانه و کلی چیست؟

در این مقاله هر دو مفهوم را با فرمول، مثال عددی و یک سناریوی چند روزه بررسی می کنیم تا بتوانید برای حساب خودتان سقف ضرر دلاری دقیق را محاسبه کنید و بدانید چه رفتارهایی باعث نقض ناخواسته قوانین می شود.

دراودان (افت سرمایه) در یک نگاه

دراودان (Drawdown) به معنای میزان افت ارزش حساب معاملاتی از یک نقطه اوج تا پایین ترین نقطه بعد از آن است و معمولا به صورت درصد بیان می شود. اگر حساب شما از ۱۰,۰۰۰ دلار به ۹,۲۰۰ دلار برسد، ۸٪ دراودان را تجربه کرده اید.
در پراپ تریدینگ این مفهوم از یک شاخص تحلیلی به یک قانون حذف کننده تبدیل می شود. پراپ فرم ها برای محافظت از سرمایه خود دو محدودیت جداگانه تعریف می کنند:

• دراودان روزانه (Daily Drawdown): حداکثر ضرری که در یک روز معاملاتی مجاز است و هر روز ریست می شود.
• دراودان کلی (Maximum Drawdown): حداکثر ضرری که در کل طول چالش یا حساب فاند شده مجاز است و هرگز ریست نمی شود.

عبور از هر کدام از این دو سقف، حتی برای یک لحظه، به معنای نقض قوانین و از دست رفتن حساب است. در ادامه هر کدام را جداگانه باز می کنیم.

خرید حساب پراپ در سریعترین زمان + پشتیبانی 24 ساعتههمین حالا پلن مورد نظر خودت رو انتخاب کن

دراودان روزانه (Daily Drawdown) چیست؟

دراودان روزانه یا حد ضرر روزانه، حداکثر مبلغی است که حساب شما مجاز است در یک روز معاملاتی از دست بدهد. این محدودیت در بیشتر پراپ فرم ها بین ۴ تا ۵ درصد تعیین می شود و مجموع ضرر معاملات بسته شده و ضرر شناور معاملات باز را با هم در نظر می گیرد.
فلسفه این قانون ساده است: پراپ فرم می خواهد مطمئن شود شما در یک روز بد، با معاملات انتقامی یا حجم های سنگین، بخش بزرگی از حساب را نابود نمی کنید. برای شما هم این قانون یک ترمز اجباری است که جلوی تصمیم های احساسی را می گیرد.

مبنای محاسبه؛ بالانس شروع روز یا اکوییتی؟

پاسخ کوتاه: در بیشتر پراپ فرم ها مبنای محاسبه، بالانس یا اکوییتی ابتدای روز معاملاتی است و وضعیت لحظه ای حساب با اکوییتی سنجیده می شود، نه بالانس. یعنی ضرر شناور معاملات باز هم در محاسبه لحاظ می شود.
برای درک این تفاوت باید فرق اکوییتی و بالانس را بدانید. بالانس فقط نتیجه معاملات بسته شده را نشان می دهد؛ اما اکوییتی، بالانس به علاوه سود و زیان شناور معاملات باز است. وقتی قانون روی اکوییتی اعمال می شود، همین که مجموع ضرر باز و بسته شما در یک لحظه از سقف روزانه عبور کند، حساب نقض شده است؛ حتی اگر چند دقیقه بعد قیمت برگردد و معامله در سود بسته شود.
یک سناریوی نمونه: بالانس شروع روز ۱۰,۰۰۰ دلار و سقف ضرر روزانه ۵٪ (۵۰۰ دلار) است. معامله باز شما ۵۲۰ دلار وارد ضرر شناور می شود و اکوییتی برای چند ثانیه به ۹,۴۸۰ دلار می رسد. سپس بازار برمی گردد و شما معامله را با ۱۰۰ دلار سود می بندید. از نگاه شما روز سودده بوده؛ اما از نگاه سیستم پراپ فرم، اکوییتی سطح مجاز را لمس کرده و حساب رد شده است.
نکته مهم دیگر تفاوت مدل ها بین شرکت هاست. در برخی پراپ فرم ها مبنای شروع روز فقط بالانس است و در برخی دیگر هر کدام از بالانس یا اکوییتی که در شروع روز بالاتر باشد ملاک قرار می گیرد. پیش از شروع چالش، این جزئیات را از صفحه قوانین همان مجموعه بخوانید و به تفسیر شخصی اکتفا نکنید.

ساعت ریست دراودان روزانه

سقف ضرر روزانه در پایان هر روز معاملاتی ریست می شود؛ اما «روز معاملاتی» بر اساس ساعت سرور پراپ فرم تعریف می شود، نه ساعت ایران. برای نمونه در FTMO، حد ضرر روزانه هر شب راس تغییر روز به وقت CE(S)T (اروپای مرکزی) ریست می شود. پس تصور رایج «ساعت ۱۲ شب به وقت ایران» می تواند گمراه کننده باشد.
ریست شدن یعنی مبنای محاسبه روز جدید هم عوض می شود. اگر امروز را با ۱۰,۰۰۰ دلار شروع کرده اید و با ۱۰,۲۰۰ دلار به پایان برسانید، سقف ضرر ۵ درصدی فردا از ۱۰,۲۰۰ دلار محاسبه می شود و به ۵۱۰ دلار می رسد. برعکس، اگر روز را با ضرر تمام کنید، سقف دلاری فردا کوچک تر خواهد شد.
یک ریسک پنهان هم همین جاست: اگر هنگام ریست شبانه معامله باز با سود شناور داشته باشید، در برخی مدل ها آن سود شناور در مبنای روز جدید لحاظ می شود و بسته شدن معامله در نقطه ورود، عملا بخشی از سقف ضرر فردای شما را مصرف می کند. معامله گرانی که پوزیشن شبانه نگه می دارند باید این سازوکار را در پلن خود لحاظ کنند.

فرمول و مثال عددی محاسبه دراودان روزانه

فرمول محاسبه ساده است:
دراودان روزانه = (مبنای شروع روز − کمترین اکوییتی ثبت شده در روز) ÷ مبنای شروع روز × ۱۰۰
مثال فرضی: حساب ۱۰,۰۰۰ دلاری با سقف روزانه ۵٪.

• مبنای شروع روز: ۱۰,۰۰۰ دلار
• حداکثر ضرر مجاز امروز: ۵۰۰ دلار
• کف مجاز اکوییتی امروز: ۹,۵۰۰ دلار

اگر دو معامله بسته با مجموع ۳۰۰ دلار ضرر داشته باشید و معامله باز شما هم ۲۵۰ دلار در ضرر شناور باشد، اکوییتی شما ۹,۴۵۰ دلار است؛ یعنی ۵.۵٪ افت و نقض قانون. در حالی که اگر فقط به بالانس نگاه می کردید، ضرر شما ۳٪ به نظر می رسید. همین تفاوت، رایج ترین دلیل رد شدن های «غیرمنتظره» است.

دراودان کلی (Maximum Drawdown) چیست؟

دراودان کلی، حداکثر افتی است که حساب در کل طول چالش یا دوره فاند شده مجاز است تجربه کند. این سقف معمولا بین ۸ تا ۱۲ درصد تعیین می شود، برخلاف حد روزانه هرگز ریست نمی شود و از ابتدای فعال شدن حساب تا پایان آن معتبر است.
اگر دراودان روزانه ترمز روزهای بد باشد، دراودان کلی معیار بقای شماست. حتی اگر هیچ روز فاجعه باری نداشته باشید، مجموعه ای از روزهای منفی کوچک می تواند حساب را به سقف کلی برساند. نکته این است که «مبنای محاسبه» این سقف در همه شرکت ها یکسان نیست و دو مدل کاملا متفاوت وجود دارد.

دراودان کلی استاتیک؛ محاسبه از بالانس اولیه

در مدل استاتیک (ثابت)، کف مجاز حساب از روز اول مشخص است و هرگز جابجا نمی شود. اگر حساب ۱۰,۰۰۰ دلاری با دراودان کلی ۱۰٪ داشته باشید، اکوییتی شما در هیچ لحظه ای نباید به زیر ۹,۰۰۰ دلار برسد؛ فارغ از اینکه قبلا چقدر سود کرده اید.
این مدل به نفع معامله گر است، چون هر سودی که می سازید فاصله شما را از کف افزایش می دهد. اگر حساب را به ۱۰,۸۰۰ دلار برسانید، عملا ۱,۸۰۰ دلار فضای تنفس دارید و می توانید نوسان های طبیعی استراتژی را راحت تر تحمل کنید.

دراودان کلی شناور (Trailing)؛ کفی که بالا می آید

در مدل شناور یا دنبال کننده، کف مجاز حساب با هر قله جدید اکوییتی بالا می آید و پایین برنمی گردد. به بالاترین سطحی که حساب لمس می کند، قله اکوییتی یا High-Water Mark می گویند و کف نقض همیشه به فاصله ثابتی زیر همین قله حرکت می کند.
مثال فرضی: حساب ۱۰۰,۰۰۰ دلاری با دراودان شناور ۱۰٪. در شروع، کف مجاز ۹۰,۰۰۰ دلار است. حساب را به ۱۰۶,۰۰۰ دلار می رسانید؛ کف به ۹۶,۰۰۰ دلار بالا می آید. حالا اگر حساب به ۹۵,۹۰۰ دلار برگردد، با اینکه هنوز نسبت به سرمایه اولیه در ضرر نیستید، حساب نقض شده است.
این مدل سخت گیرانه تر است، چون سودهای موقت می توانند به ضرر شما تمام شوند: هر قله جدید، فضای خطای آینده را کوچک تر می کند. البته بسیاری از شرکت ها پس از رسیدن کف شناور به بالانس اولیه، آن را همان جا قفل می کنند تا مدل قابل تحمل تر شود. پیش از خرید چالش حتما بررسی کنید دراودان کلی استاتیک است یا شناور و در حالت شناور، مبنای آن اکوییتی لحظه ای است یا بالانس پایان روز؛ این یک تفاوت تعیین کننده در انتخاب پراپ فرم است.

تفاوت دراودان روزانه و کلی در یک جدول

جدول زیر تمام تفاوت های کلیدی این دو قانون را کنار هم نشان می دهد:

هر دو قانون به صورت همزمان فعال اند؛ یعنی در هر لحظه، هر کدام از دو کف که به اکوییتی شما نزدیک تر باشد، مرز واقعی ریسک شماست.

مثال عملی؛ دنبال کردن هر دو دراودان روی یک حساب

برای اینکه ببینید این دو قانون در عمل چطور با هم کار می کنند، یک سناریوی فرضی سه روزه را روی حساب ۱۰,۰۰۰ دلاری با دراودان روزانه ۵٪ (از بالانس شروع روز) و دراودان کلی استاتیک ۱۰٪ (کف ثابت ۹,۰۰۰ دلار) دنبال می کنیم:

سه نکته از این جدول قابل برداشت است:
اول، کف روزانه هر روز جابجا می شود. در روز دوم به لطف سود روز اول، سقف ضرر دلاری شما بزرگ تر شد (۵۱۰ دلار)؛ اما در روز سوم بعد از یک روز منفی، کوچک تر شده است.
دوم، در روز سوم مرز فعال شما کف روزانه (۹,۳۱۰ دلار) است، نه کف کلی (۹,۰۰۰ دلار)؛ چون به اکوییتی فعلی نزدیک تر است. اگر اکوییتی به ۹,۳۱۰ برسد، حساب با نقض حد روزانه رد می شود؛ در حالی که افت کل حساب نسبت به بالانس اولیه فقط ۶.۹٪ بوده است.
سوم، بعد از چند روز منفی، این دو کف به هم نزدیک می شوند و فضای مانور شما به سرعت کاهش می یابد. به همین دلیل معامله گران حرفه ای بعد از افت های متوالی، حجم را کم می کنند نه زیاد.

چرا حساب ها ناخواسته نقض می شوند؟ ۵ اشتباه رایج

بیشتر نقض های دراودان نه از یک ضرر بزرگ آگاهانه، بلکه از جزئیاتی می آید که معامله گر آن ها را در محاسبه لحاظ نکرده است. این پنج مورد رایج ترین آن هاست:
۱. نادیده گرفتن ضرر شناور. پرتکرارترین اشتباه، محاسبه دراودان فقط با معاملات بسته است. سیستم پراپ فرم اکوییتی لحظه ای را رصد می کند و لمس شدن کف حتی برای چند ثانیه کافی است. برای درک عمیق تر این موضوع، مطالعه مقاله سود و زیان تحقق یافته و تحقق نیافته کمک کننده است.
۲. معامله باز در لحظه ریست شبانه. نگه داشتن پوزیشن هنگام تغییر روز معاملاتی، مبنای محاسبه فردا را تحت تاثیر قرار می دهد و می تواند بخشی از سقف ضرر روز بعد را از قبل مصرف کند.
۳. فراموش کردن هزینه های معاملاتی. کمیسیون و سواپ مستقیما از اکوییتی کم می شوند. معامله گری که دقیقا تا آخرین دلار سقف مجاز ریسک می کند، ممکن است فقط به خاطر کارمزد چند پوزیشن، از مرز عبور کند. همیشه چند دهم درصد بافر برای هزینه ها نگه دارید.
۴. اسلیپیج در لحظه های پرنوسان. حد ضرر، خروج در قیمت دقیق را تضمین نمی کند. در انتشار اخبار مهم، اسلیپیج می تواند ضرر واقعی را چند برابر ضرر برنامه ریزی شده کند و یک معامله معمولی را به نقض قانون تبدیل کند. آشنایی با بهترین ساعت های معامله برای پاس کردن چالش پراپ بخش بزرگی از این ریسک را کاهش می دهد.
۵. اشتباه گرفتن قانون ریسک شناور با دراودان روزانه. برخی پراپ فرم ها علاوه بر دراودان روزانه، محدودیت جداگانه ای به نام ریسک شناور (Floating Risk) دارند که فقط ضرر باز معاملات را با درصدی کمتر (مثلا ۲ تا ۳ درصد) محدود می کند. این دو قانون همزمان اعمال می شوند و رعایت یکی به معنای رعایت دیگری نیست.
آشنایی با فهرست کامل تری از اشتباهات رایج در چالش پراپ قبل از شروع، احتمال نقض ناخواسته را به شکل محسوسی کم می کند.

مدیریت ریسک برای نقض نشدن دراودان

قاعده طلایی این است: حد دراودان پراپ فرم، بودجه ضرر شما نیست؛ مرز اضطراری است. اگر سقف روزانه ۵٪ است، برنامه ریزی شما باید طوری باشد که در بدترین روز هم به آن نزدیک نشوید.
عملی ترین راه، ترجمه درصدها به قاعده حجم است. با ریسک ۰.۵ تا ۱ درصد در هر معامله، برای رسیدن به سقف روزانه ۵ درصدی باید ۵ تا ۱۰ معامله پشت سر هم ضرر کنید؛ اتفاقی که با یک استراتژی منطقی به ندرت رخ می دهد. نحوه تعیین حجم در فارکس بر اساس فاصله حد ضرر، مهارت پایه ای است که این قاعده را اجرایی می کند.
دلیل دیگری هم برای محافظه کاری وجود دارد: ریاضی بازیابی. هرچه افت عمیق تر شود، سود لازم برای جبران آن به صورت غیرخطی بزرگ تر می شود:

در چارچوب پراپ، شما هیچ وقت به افت های عمیق نمی رسید چون قبل از آن حذف می شوید؛ اما همین جدول نشان می دهد چرا حتی نصف کردن فاصله تا کف مجاز، کار بازگشت را دو برابر سخت می کند. تعیین یک حد توقف شخصی روزانه (مثلا ۲ تا ۲.۵ درصد) و کنار رفتن از بازار پس از رسیدن به آن، یکی از موثرترین تکنیک های مدیریت ریسک در پراپ است.
در نهایت، درصدهای دراودان بین پلن های مختلف یک مجموعه هم متفاوت است؛ مثلا در چالش های تک مرحله ای معمولا محدودیت ها سخت گیرانه تر از چالش های دو مرحله ای تعریف می شود. پیش از انتخاب، چالش پراپ مورد نظر خود را از نظر درصد دراودان روزانه و کلی، مبنای محاسبه و استاتیک یا شناور بودن آن مقایسه کنید و پلنی را انتخاب کنید که با سبک معاملاتی شما سازگار است.

خرید حساب پراپ در سریعترین زمان + پشتیبانی 24 ساعتههمین حالا پلن مورد نظر خودت رو انتخاب کن

سوالات متداول

دراودان روزانه ساعت چند ریست می شود؟
بر اساس ساعت سرور پراپ فرم و در پایان روز معاملاتی؛ نه ساعت ۱۲ شب به وقت ایران. برای نمونه در FTMO این ریست هر شب به وقت اروپای مرکزی (CE(S)T) انجام می شود. ساعت دقیق را از قوانین همان مجموعه بررسی کنید.
اگر ضرر شناور از حد عبور کند ولی معامله در سود بسته شود، حساب رد می شود؟
بله. در مدل های اکوییتی محور، لمس شدن کف مجاز حتی برای یک لحظه نقض قانون محسوب می شود و برگشت بعدی قیمت، نتیجه را تغییر نمی دهد.
دراودان کلی از بالانس اولیه محاسبه می شود یا از بالاترین نقطه حساب؟
بستگی به مدل دارد. در مدل استاتیک از بالانس اولیه محاسبه می شود و کف مجاز ثابت است؛ در مدل شناور (Trailing) از قله اکوییتی محاسبه می شود و کف با هر سود جدید بالا می آید.
پراپ بدون دراودان روزانه بهتر است؟
برای معامله گرانی که نوسان روزانه بالایی دارند می تواند جذاب باشد؛ اما این مدل ها معمولا در عوض، دراودان کلی سخت گیرانه تر یا از نوع شناور دارند. حذف یک محدودیت به معنای حذف ریسک نیست و باید مجموع قوانین با هم مقایسه شود.
سود برداشت شده روی دراودان کلی اثر دارد؟
در بیشتر مدل ها برداشت سود، بالانس و در نتیجه فاصله شما تا کف مجاز را کاهش می دهد. برخی شرکت ها پس از برداشت، سطوح را بازتنظیم می کنند؛ این جزئیات در قوانین هر مجموعه متفاوت است و باید جداگانه بررسی شود.
دراودان مجاز در حساب شخصی چند درصد است؟
قانون ثابتی وجود ندارد؛ اما در معاملات حرفه ای معمولا دراودان بین ۵ تا ۱۵ درصد قابل قبول در نظر گرفته می شود و عبور از ۲۰ درصد نشانه ای از مشکل جدی در مدیریت ریسک است.