
انواع الگوها در تحلیل تکنیکال کدام است؟
الگوهای تحلیل تکنیکال در چهار خانواده اصلی قرار می گیرند: الگوهای کلاسیک (نموداری)، الگوهای شمعی ژاپنی، الگوهای هارمونیک و الگوهای موجی الیوت. هر الگو، مستقل از خانواده اش، یکی از سه پیام را می دهد: بازگشت روند، ادامه روند یا احتمال شکست در هر دو جهت.
شناخت شکل الگوها نیمی از کار است. نیمه دیگر این است که بدانید الگو چه زمانی معتبر است، چقدر احتمال خطا دارد و چطور به نقطه ورود، حد ضرر و هدف قیمتی تبدیل می شود. در ادامه، هر خانواده به صورت فشرده معرفی شده و سپس معیارهای اعتبار، آمار موجود و یک مثال عددی آمده است.
الگو در تحلیل تکنیکال چیست و چرا تکرار می شود؟
الگو شکلی تکرارشونده در نمودار قیمت است که از رفتار جمعی خریداران و فروشندگان به وجود می آید و می تواند نشانه ای از حرکت محتمل بعدی قیمت باشد. در تحلیل تکنیکال فرض بر این است که واکنش معامله گران به سطوح قیمتی مشابه، در طول زمان شباهت زیادی دارد؛ به همین دلیل شکل های مشابهی بارها روی نمودار دیده می شود.
برای نمونه، وقتی قیمت دو بار به یک سقف می رسد و هر دو بار برمی گردد، فروشندگان در آن محدوده فعال بوده اند و خریداران نتوانسته اند از آن عبور کنند. این رفتار روی نمودار به شکل دو قله هم ارتفاع ثبت می شود و نام آن سقف دوقلو است.
دو نکته از همین تعریف نتیجه می شود. اول، الگو احتمال را تغییر می دهد و نتیجه را تضمین نمی کند. دوم، الگوها روی انواع نمودار در تحلیل تکنیکال قابل مشاهده اند، اما الگوهای شمعی فقط روی نمودار کندل استیک معنا دارند.
انواع الگوهای تحلیل تکنیکال در یک نگاه
الگوها را با دو معیار مستقل دسته بندی می کنند: «خانواده» که نشان می دهد الگو با چه ابزاری ساخته می شود، و «نوع سیگنال» که نشان می دهد الگو درباره ادامه روند چه می گوید. هر الگو در هر دو دسته بندی جای مشخصی دارد.
دسته بندی بر اساس خانواده: کلاسیک، شمعی، هارمونیک و الیوت
- الگوهای کلاسیک (Chart Patterns): با خط روند و سطوح حمایت و مقاومت رسم می شوند و معمولا از ده ها کندل تشکیل شده اند؛ مانند سر و شانه و مثلث.
- الگوهای شمعی ژاپنی (Candlestick Patterns): از یک تا سه کندل ساخته می شوند و رفتار کوتاه مدت بازار را نشان می دهند؛ مانند دوجی و اینگالف.
- الگوهای هارمونیک (Harmonic Patterns): ساختارهای هندسی چندموجی هستند که طول موج های آن ها باید با نسبت های فیبوناچی همخوان باشد؛ مانند گارتلی و خفاش.
- الگوهای موجی الیوت (Elliott Waves): حرکت بازار را به چرخه ای از موج های انگیزشی و اصلاحی تقسیم می کنند.
دو خانواده اول ساده ترند و به ابزار اضافه نیاز ندارند. دو خانواده دوم به اندازه گیری دقیق و تجربه بیشتری وابسته اند و گاهی با عنوان الگوهای نئوکلاسیک از آن ها یاد می شود.
دسته بندی بر اساس سیگنال: بازگشتی، ادامه دهنده و دوطرفه
- الگوی بازگشتی (Reversal): در انتهای یک روند شکل می گیرد و می تواند نشانه تغییر جهت باشد.
- الگوی ادامه دهنده (Continuation): در میانه روند و به شکل یک توقف یا تراکم ظاهر می شود و پس از آن، روند قبلی اغلب ادامه پیدا می کند.
- الگوی دوطرفه (Bilateral): جهت مشخصی ندارد و قیمت ممکن است از هر دو سمت خارج شود؛ جهت شکست تعیین کننده است.
جدول زیر مهم ترین الگوها را بر اساس هر دو معیار نشان می دهد.
| الگو | نام انگلیسی | خانواده | نوع سیگنال | نشانه تایید رایج | |||||
| سر و شانه سقف و کف | Head and Shoulders | کلاسیک | بازگشتی | بسته شدن کندل آن سوی خط گردن | |||||
| سقف و کف دوقلو | Double Top / Bottom | کلاسیک | بازگشتی | بسته شدن کندل آن سوی خط گردن | |||||
| سقف و کف سه قلو | Triple Top / Bottom | کلاسیک | بازگشتی | بسته شدن کندل آن سوی خط گردن | |||||
| کف گرد | Rounding Bottom | کلاسیک | بازگشتی | عبور از سقف ابتدای الگو | |||||
| الماس | Diamond | کلاسیک | بازگشتی | شکست ضلع پایانی الگو | |||||
| پرچم و پرچم سه گوش | Flag / Pennant | کلاسیک | ادامه دهنده | شکست در جهت میله پرچم | |||||
| مثلث صعودی و نزولی | Ascending / Descending Triangle | کلاسیک | ادامه دهنده | شکست ضلع افقی | |||||
| فنجان و دسته | Cup and Handle | کلاسیک | ادامه دهنده | عبور از لبه فنجان | |||||
| مثلث متقارن | Symmetrical Triangle | کلاسیک | دوطرفه | شکست یکی از دو ضلع | |||||
| مستطیل | Rectangle | کلاسیک | دوطرفه | شکست سقف یا کف محدوده | |||||
| کنج صعودی و نزولی | Rising / Falling Wedge | کلاسیک | وابسته به روند قبلی | شکست خلاف شیب کنج | |||||
| چکش، ستاره ثاقب، دوجی | Hammer / Shooting Star / Doji | شمعی | بازگشتی یا تردید | کندل بعدی در جهت سیگنال | |||||
| اینگالف | Engulfing | شمعی | بازگشتی | کندل بعدی در جهت سیگنال | |||||
| ستاره صبحگاهی و شامگاهی | Morning / Evening Star | شمعی | بازگشتی | بسته شدن کندل سوم | |||||
| گارتلی، خفاش، پروانه، خرچنگ | Gartley / Bat / Butterfly / Crab | هارمونیک | بازگشتی | واکنش قیمت در نقطه D | |||||
| موج های انگیزشی و اصلاحی | Impulse / Corrective Waves | الیوت | ادامه دهنده یا بازگشتی | کامل شدن شمارش موج |
چرا تعداد دسته ها در منابع مختلف یکسان نیست؟
اختلاف از آنجا می آید که این دو معیار با هم یکی گرفته می شوند. وقتی گفته می شود الگوها «دو دسته» هستند، منظور معمولا بازگشتی و ادامه دهنده است. وقتی از «سه دسته» صحبت می شود، منظور کلاسیک، شمعی و هارمونیک است. در دسته بندی چهارتایی، امواج الیوت هم به عنوان یک خانواده مستقل شمرده می شود.
در دسته بندی سیگنال هم همین وضعیت وجود دارد. منابع آموزشی مرجع مانند CFA Institute و StockCharts فقط از دو نوع بازگشتی و ادامه دهنده نام می برند و برخی منابع معاملاتی، نوع سوم یعنی دوطرفه را هم جدا می کنند. هیچ کدام نادرست نیست؛ تفاوت در سطح جزئیات است.
تفاوت نام ها نیز گاهی باعث ابهام می شود. کنج و گوه هر دو معادل Wedge هستند، «بازگشتی» و «برگشتی» یک معنا دارند و «سرشانه» همان سر و شانه است.
این دسته بندی برای هر نوع حساب معاملاتی یکسان است. در پراپ تریدینگ قوانین حد ضرر روزانه و کلی، فضای کمتری برای ورود روی الگوی تاییدنشده باقی می گذارد. به همین دلیل، محدود کردن ستاپ معاملاتی به چند الگوی مشخص می تواند پایبندی به این قوانین را ساده تر کند.
الگوهای کلاسیک (نموداری)
الگوهای کلاسیک شکل های هندسی هستند که با اتصال سقف ها و کف های قیمت ساخته می شوند و پایه تحلیل تکنیکال کلاسیک به شمار می روند. وجه مشترک همه آن ها یک مرز مشخص است؛ خط گردن، ضلع مثلث یا سقف و کف یک محدوده. الگو زمانی کامل می شود که قیمت این مرز را بشکند.
الگوهای بازگشتی: سر و شانه، دوقلو و سه قلو، کف گرد، الماس
این الگوها پس از یک روند مشخص شکل می گیرند و نشان می دهند طرف غالب بازار در حال از دست دادن قدرت است.
- سر و شانه: سه قله که قله میانی (سر) از دو قله کناری (شانه ها) بلندتر است. خطی که کف های بین قله ها را به هم وصل می کند خط گردن نام دارد. نسخه معکوس آن در انتهای روند نزولی دیده می شود. جزئیات رسم و معامله در راهنمای الگوی سر و شانه در تحلیل تکنیکال آمده است.
- سقف و کف دوقلو: دو قله یا دو دره تقریبا هم سطح که به شکل M یا W دیده می شوند.
- سقف و کف سه قلو: همان منطق دوقلو با سه برخورد به یک سطح؛ کمتر از دوقلو دیده می شود.
- کف گرد: کاهش تدریجی شتاب نزول و سپس افزایش تدریجی قیمت به شکل U؛ بیشتر در تایم فریم های بالا دیده می شود.
- الماس: دامنه نوسان ابتدا باز و سپس جمع می شود و شکلی شبیه لوزی می سازد؛ الگویی کمیاب است که بیشتر در سقف ها شکل می گیرد.
الگوهای ادامه دهنده: پرچم، پرچم سه گوش، مثلث صعودی و نزولی، فنجان و دسته
الگوهای ادامه دهنده یک توقف موقت در میانه روند هستند. بخشی از معامله گران سود خود را ذخیره می کنند، قیمت در یک محدوده کوچک نوسان می کند و سپس حرکت قبلی اغلب از سر گرفته می شود.
- پرچم: یک حرکت تند (میله پرچم) و پس از آن یک کانال کوچک با شیب مخالف روند.
- پرچم سه گوش (Pennant): شبیه پرچم است، با این تفاوت که بخش تراکم به شکل یک مثلث کوچک متقارن است.
- مثلث صعودی و نزولی: در مثلث صعودی، سقف افقی و کف ها بالارونده است. در مثلث نزولی، کف افقی و سقف ها پایین رونده است. انواع و نحوه معامله آن ها در مقاله الگوی مثلث توضیح داده شده است.
- فنجان و دسته: یک کف گرد (فنجان) و سپس یک اصلاح کوچک (دسته) پیش از شکست سقف؛ الگویی صعودی است.
الگوهای دوطرفه و الگوهایی که دسته آن ها به شرایط بستگی دارد
برچسب برخی الگوها ثابت نیست و به دو عامل بستگی دارد: روندی که پیش از الگو وجود داشته و جهتی که قیمت از الگو خارج می شود. به همین دلیل ممکن است یک الگو در دو منبع آموزشی، دو برچسب متفاوت داشته باشد.
| الگو | چه زمانی بازگشتی است؟ | چه زمانی ادامه دهنده است؟ | |||
| مثلث متقارن | شکست خلاف جهت روند قبلی | شکست در جهت روند قبلی | |||
| مستطیل | شکست خلاف جهت روند قبلی | شکست در جهت روند قبلی | |||
| کنج صعودی | در انتهای روند صعودی، با شکست به پایین | در میانه روند نزولی، با شکست به پایین | |||
| کنج نزولی | در انتهای روند نزولی، با شکست به بالا | در میانه روند صعودی، با شکست به بالا |
کنج از دو خط همگرا تشکیل می شود که هر دو در یک جهت شیب دارند. کنج صعودی معمولا به پایین و کنج نزولی معمولا به بالا شکسته می شود؛ بنابراین نوع سیگنال آن را روند قبلی تعیین می کند، نه شکل کنج.
پرچم و فنجان و دسته هم در بیشتر منابع ادامه دهنده معرفی می شوند، اما اگر قیمت خلاف انتظار از آن ها خارج شود، الگو شکست خورده است و نباید به عنوان الگوی بازگشتی معامله شود.
الگوهای شمعی ژاپنی (کندل استیک)
الگوهای شمعی از ترکیب یک تا سه کندل ساخته می شوند و نشان می دهند در یک بازه کوتاه، کنترل بازار در دست خریداران بوده یا فروشندگان. هر کندل چهار قیمت باز شدن، بسته شدن، بیشترین و کمترین را نشان می دهد و نسبت بدنه به سایه ها، اساس تفسیر است.
الگوهای تک کندلی، دو کندلی و سه کندلی
- تک کندلی: چکش و ستاره ثاقب با سایه بلند و بدنه کوچک، نشانه پس زده شدن قیمت از یک سطح هستند. کندل دوجی با بدنه بسیار کوچک، تردید بازار را نشان می دهد.
- دو کندلی: در کندل اینگالفینگ بدنه کندل دوم، بدنه کندل اول را کامل می پوشاند. هارامی حالت برعکس آن است و کندل دوم درون بدنه کندل اول قرار می گیرد.
- سه کندلی: ستاره صبحگاهی و ستاره شامگاهی از یک کندل بلند، یک کندل کوچک و یک کندل بلند در جهت مخالف تشکیل می شوند. سه سرباز سفید و سه کلاغ سیاه، سه کندل پیاپی هم جهت هستند.
فهرست کامل تر و شکل هر الگو در راهنمای الگو های کندل استیک آمده است.
تفاوت الگوی شمعی با الگوی کلاسیک
الگوی شمعی «لحظه» را نشان می دهد و الگوی کلاسیک «ساختار» را. الگوی شمعی با چند کندل کامل می شود و سیگنال آن معمولا برای چند کندل بعد اعتبار دارد؛ الگوی کلاسیک ده ها کندل زمان می برد و هدف قیمتی مشخصی ارائه می کند.
این دو خانواده در عمل مکمل یکدیگرند. الگوی کلاسیک بستر معامله را مشخص می کند و الگوی شمعی می تواند نقطه ورود را دقیق تر کند. برای نمونه، یک اینگالف نزولی در قله دوم سقف دوقلو، نشانه ای همسو با الگوی بزرگ تر است. یک الگوی شمعی بدون بستر مناسب، به تنهایی دلیل کافی برای معامله نیست.
الگوهای هارمونیک و امواج الیوت
این دو خانواده همان سقف ها و کف های الگوهای کلاسیک را با قواعد اندازه گیری دقیق تری بررسی می کنند و برای معامله گری مناسب ترند که به رسم روند و ابزار فیبوناچی مسلط است.
الگوهای هارمونیک: گارتلی، خفاش، پروانه، خرچنگ و AB=CD
الگوی هارمونیک از چند موج پیاپی تشکیل می شود که نقاط چرخش آن ها با حروف X، A، B، C و D نام گذاری می شود. الگو زمانی معتبر است که طول هر موج نسبت به موج قبلی، با نسبت های مشخصی از فیبوناچی در فارکس همخوان باشد. نقطه D محدوده ای است که احتمال بازگشت قیمت در آن بررسی می شود.
گارتلی، خفاش، پروانه و خرچنگ ساختار پنج نقطه ای مشابهی دارند و تفاوت آن ها در نسبت های فیبوناچی هر موج است. الگوی AB=CD ساده ترین عضو این خانواده است و از دو موج هم اندازه با یک اصلاح در میان آن ها ساخته می شود.
مزیت هارمونیک این است که محدوده ورود و حد ضرر را پیش از رسیدن قیمت مشخص می کند. محدودیت آن نیز همین دقت است: اگر نسبت ها با اغماض اندازه گیری شوند، تقریبا در هر نموداری می توان یک الگو پیدا کرد.
امواج الیوت به عنوان الگو
نظریه امواج الیوت که به نام رالف نلسون الیوت شناخته می شود، حرکت بازار را به دو نوع موج تقسیم می کند: پنج موج انگیزشی در جهت روند اصلی و سه موج اصلاحی خلاف آن. هر یک از این موج ها خود از موج های کوچک تر با همین ساختار تشکیل می شود.
الیوت بیشتر یک چارچوب برای خواندن کل ساختار بازار است تا یک الگوی منفرد؛ به همین دلیل در برخی دسته بندی ها جدا از الگوها مطرح می شود. نقطه ضعف اصلی آن ذهنی بودن شمارش است و دو تحلیل گر ممکن است یک نمودار را به دو شکل متفاوت موج شماری کنند.
الگوی معتبر را چطور از الگوی نامعتبر تشخیص دهیم؟
الگوی معتبر سه شرط دارد: در جای درستی از روند شکل گرفته باشد، مرز آن شکسته شده باشد و نشانه های دیگر با آن همسو باشند. شباهت ظاهری به یک الگو کافی نیست.
روند قبلی و جایگاه الگو
الگوی بازگشتی به روندی نیاز دارد که بتواند آن را برگرداند. سقف دوقلویی که در میانه یک بازار بدون روند دیده می شود، ارزش تحلیلی چندانی ندارد. الگوی ادامه دهنده نیز فقط پس از یک حرکت جهت دار معنا پیدا می کند.
همپوشانی الگو با یک سطح حمایت یا مقاومت مهم در تایم فریم بالاتر، اعتبار آن را افزایش می دهد. بررسی همزمان چند بازه زمانی در راهنمای تحلیل مولتی تایم فریم توضیح داده شده است.
شکست، تایید و پولبک
تا زمانی که قیمت بیرون از مرز الگو بسته نشود، الگو فقط یک احتمال است. به این بسته شدن، تایید الگو گفته می شود و مفهوم آن در مقاله شکست قیمت چیست با جزئیات بیشتری آمده است.
اهمیت تایید را داده های تاماس بولکوفسکی (Thomas Bulkowski) نشان می دهد. در بررسی او روی سهام آمریکا، در بازارهای صعودی حدود 63 درصد از ساختارهایی که شبیه سقف دوقلو بودند، هرگز تایید نشدند. این عدد برای کف دوقلو 44 درصد، برای سر و شانه سقف 38 درصد و برای سر و شانه کف 24 درصد گزارش شده است (منبع).
این اعداد از تشخیص خودکار الگو روی داده های دهه 1970 تا 2011 به دست آمده و خود بولکوفسکی نتایج سر و شانه را به دلیل نمونه کوچک تر، کمتر قابل اتکا می داند. با این حال پیام کلی روشن است: بخش بزرگی از الگوهایی که در حال شکل گیری دیده می شوند، کامل نمی شوند و ورود پیش از شکست، ریسک معامله را بالا می برد.
شکست نیز همیشه پایدار نیست. در شکست جعلی (Fakeout) قیمت از مرز الگو عبور می کند و خیلی زود به داخل آن برمی گردد. دو روش رایج برای کاهش این خطا، انتظار برای بسته شدن کامل کندل تایید و انتظار برای پولبک، یعنی بازگشت قیمت به سطح شکسته شده است. هزینه این احتیاط، از دست دادن بخشی از حرکت یا جا ماندن از معامله ای است که پولبک نمی زند.
حجم، تایم فریم و تایید با اندیکاتور
افزایش حجم معاملات همزمان با شکست، نشانه مشارکت بیشتر معامله گران است و اعتبار شکست را تقویت می کند. الگوهایی که در تایم فریم های بالاتر شکل می گیرند نیز معمولا نویز کمتری دارند، زیرا هر کندل آن ها حاصل معاملات بیشتری است.
اندیکاتورها می توانند تایید دوم باشند، نه جایگزین الگو. اندیکاتور RSI و MACD ابزار سنجش مومنتوم هستند و اطلاعاتی درباره حجم نمی دهند. کاربرد اصلی آن ها در کنار الگوها، تشخیص واگرایی است؛ برای نمونه، وقتی قله دوم سقف دوقلو با مومنتوم ضعیف تری ساخته می شود.
پیش از ورود به معامله می توان این پنج سوال را به ترتیب بررسی کرد:
- آیا پیش از الگو، روند مشخصی وجود داشته است؟
- آیا همه اجزای الگو کامل شده است؟
- آیا کندل بیرون از مرز الگو بسته شده است؟
- آیا حجم، تایم فریم بالاتر یا مومنتوم با شکست همسو است؟
- آیا حد ضرر و هدف، نسبت قابل قبولی می سازند؟
الگوها واقعا چقدر جواب می دهند؟
پاسخ دقیق و یکسانی برای همه بازارها وجود ندارد، اما داده های موجود نشان می دهد نرخ خطای الگوها با هم تفاوت زیادی دارد و هیچ الگویی بدون خطا نیست.
آمار بولکوفسکی چه می گوید؟
شناخته شده ترین مطالعه آماری الگوهای کلاسیک متعلق به تاماس بولکوفسکی، نویسنده کتاب Encyclopedia of Chart Patterns است. او الگوها را بر اساس دو معیار رتبه بندی کرده است: عملکرد پس از شکست و نرخ شکست الگو. در تعریف او، الگو زمانی شکست خورده است که قیمت پیش از برگشتن، بیش از 5 درصد از نقطه شکست فاصله نگیرد.
جدول زیر رتبه چند الگوی رایج را در بازار صعودی نشان می دهد (به روزرسانی 24 اوت 2020، منبع). رتبه 1 به معنای کمترین نرخ شکست است.
| الگو | جهت شکست | رتبه نرخ شکست | |||
| کف گرد | رو به بالا | 1 از 39 | |||
| فنجان و دسته | رو به بالا | 2 از 39 | |||
| سر و شانه کف | رو به بالا | 10 از 39 | |||
| مثلث متقارن | رو به بالا | 36 از 39 | |||
| کنج نزولی | رو به بالا | 37 از 39 | |||
| سر و شانه سقف | رو به پایین | 10 از 36 | |||
| مثلث متقارن | رو به پایین | 34 از 36 | |||
| مثلث صعودی | رو به پایین | 35 از 36 | |||
| کنج صعودی | رو به پایین | 36 از 36 |
دو نتیجه از این جدول قابل برداشت است. الگوهای کند و تدریجی مانند کف گرد و فنجان و دسته، در این نمونه کمترین نرخ شکست را داشته اند. در مقابل، مثلث متقارن و کنج ها که در آموزش ها بسیار پرتکرارند، در انتهای فهرست قرار گرفته اند.
محدودیت این آمار و درصدهای موفقیت
این رتبه بندی از داده های سهام آمریکا به دست آمده است و نمی توان آن را بدون آزمون، به فارکس، طلا یا ارز دیجیتال تعمیم داد. معیار 5 درصد نیز برای یک جفت ارز در تایم فریم کوتاه مدت معنای متفاوتی دارد.
همین نکته درباره درصدهای موفقیتی صدق می کند که برای الگوها ذکر می شود. عددی مانند «85 درصد موفقیت» بدون سه مشخصه قابل ارزیابی نیست: تعریف موفقیت، تعداد نمونه و بازار و بازه زمانی آزمون. تکیه بر چنین اعدادی می تواند به اعتماد به نفس کاذب در ترید و انتخاب حجم نامتناسب منجر شود.
تشخیص الگو هم تا حدی ذهنی است و دو معامله گر ممکن است روی یک نمودار، دو الگوی متفاوت ببینند. راه قابل اتکاتر، سنجش الگوی مورد نظر با بک تست روی همان نماد و تایم فریمی است که قرار است معامله شود.
از الگو تا معامله: ورود، حد ضرر و هدف قیمتی
هر الگوی کلاسیک سه عدد در اختیار معامله گر می گذارد: نقطه ورود پس از شکست مرز الگو، حد ضرر در جایی که الگو باطل می شود و هدف قیمتی بر اساس ارتفاع الگو.
قاعده ارتفاع الگو برای هدف قیمتی
در این روش که با نام حرکت اندازه گیری شده (Measured Move) شناخته می شود، فاصله بلندترین تا پایین ترین نقطه الگو اندازه گرفته و از نقطه شکست، در جهت شکست امتداد داده می شود. در سر و شانه، این فاصله از سر تا خط گردن است؛ در مثلث، قاعده مثلث و در پرچم، طول میله پرچم.
این هدف یک برآورد است و قیمت همیشه به آن نمی رسد. به همین دلیل برخی معامله گران بخشی از معامله را پیش از هدف نهایی می بندند یا سطوح حمایت و مقاومت میان راه را هم در تعیین تیک پرافیت در نظر می گیرند.
مثال عددی: سقف دوقلو روی طلا
اعداد این مثال فرضی هستند و فقط برای نمایش روش محاسبه آمده اند. فرض کنید نماد طلا پس از یک روند صعودی، دو بار تا 4,200 دلار بالا رفته و کف میان دو قله در 4,100 دلار شکل گرفته است.
| مولفه | مقدار | محاسبه | |||
| ارتفاع الگو | 100 دلار | 4,200 منهای 4,100 | |||
| ورود فروش | 4,100 دلار | پس از بسته شدن کندل زیر خط گردن | |||
| هدف قیمتی | 4,000 دلار | 4,100 منهای 100 | |||
| حد ضرر، گزینه اول | 4,210 دلار (بالای قله ها) | ریسک 110 دلار در برابر هدف 100 دلار | |||
| حد ضرر، گزینه دوم | 4,150 دلار (میانه الگو) | ریسک 50 دلار در برابر هدف 100 دلار |
در گزینه اول، حد ضرر در نقطه ای است که الگو به طور کامل باطل می شود، اما ریسک از هدف بیشتر است و نسبت ریسک به بازده کمتر از 1 به 1 می شود. در گزینه دوم این نسبت به 1 به 2 می رسد، ولی احتمال فعال شدن حد ضرر در یک پولبک عمیق بیشتر است.
هیچ کدام از این دو انتخاب به تنهایی درست نیست و تصمیم به استراتژی و نرخ برد معامله گر بستگی دارد. نکته اصلی این است که حد ضرر پیش از ورود تعیین شود، نه پس از آن. با مشخص بودن حد ضرر و هدف، نسبت ریسک به ریوارد معامله نیز قبل از ثبت سفارش قابل محاسبه است.
در حساب های پراپ این محاسبه اهمیت بیشتری دارد، زیرا فعال شدن چند حد ضرر پیاپی می تواند حساب را به سقف دراودان روزانه و کلی نزدیک کند. فاصله حد ضرری که الگو تعیین می کند، مبنای محاسبه حجم معامله است؛ هرچه این فاصله بیشتر باشد، حجم باید کوچک تر انتخاب شود تا ریسک هر معامله در محدوده مجاز حساب باقی بماند.
الگوها در فارکس، ارز دیجیتال و بورس چه تفاوتی دارند؟
شکل الگوها در همه بازارها یکسان است، اما ابزارهای تایید و رفتار قیمت پیرامون آن ها فرق می کند. سه عامل بیشترین تاثیر را دارند: نوع داده حجم، وجود گپ و ساعت فعالیت بازار.
| ویژگی | فارکس | ارز دیجیتال | بورس سهام | ||||
| داده حجم | حجم تیکی همان بروکر، نه حجم کل بازار | حجم واقعی هر صرافی، پراکنده بین صرافی ها | حجم واقعی و متمرکز | ||||
| گپ قیمتی | بیشتر در بازگشایی هفته | کمیاب، به دلیل بازار بدون تعطیلی | رایج در بازگشایی روزانه | ||||
| ساعت فعالیت | 24 ساعته، 5 روز هفته | 24 ساعته، 7 روز هفته | ساعت معاملاتی محدود | ||||
| نکته عملی | نقدشوندگی در سشن های مختلف یکسان نیست | نوسان بالا، شکست جعلی بیشتر | الگوی گپ و حجم، کاربرد بیشتری دارد |
در فارکس نقدی صرافی متمرکزی وجود ندارد؛ بنابراین عددی که در پلتفرم به عنوان حجم نمایش داده می شود، تعداد تغییرات قیمت در همان بروکر است. این داده می تواند سطح فعالیت را نشان دهد، اما وزن آن در تایید شکست کمتر از حجم بازار سهام است. معامله گران فارکس معمولا به بسته شدن کندل و تایم فریم بالاتر وزن بیشتری می دهند.
الگوهایی که به فاصله قیمتی میان دو کندل وابسته اند، در فارکس و ارز دیجیتال کمتر دیده می شوند، زیرا گپ (GAP) در این بازارها به ندرت شکل می گیرد. تفاوت های ساختاری دیگر این دو بازار در مقاله تفاوت فارکس با بازار بورس بررسی شده است.
یادگیری الگوها را از کجا شروع کنیم؟
برای شروع، تسلط بر چند الگوی محدود از دو خانواده ساده تر کافی است. شناخت سطحی ده ها الگو، کمک کمتری به تصمیم گیری می کند تا شناخت دقیق پنج الگو.
ترتیب پیشنهادی برای معامله گر تازه کار
- روند، حمایت و مقاومت: همه الگوها روی این مفاهیم بنا شده اند.
- چند الگوی شمعی پرکاربرد: دوجی، چکش، ستاره ثاقب و اینگالف.
- الگوهای کلاسیک اصلی: سقف و کف دوقلو، سر و شانه، مثلث ها و پرچم.
- الگوهای کلاسیک کمتر رایج: کنج، مستطیل، فنجان و دسته و الماس.
- هارمونیک و الیوت: پس از تسلط بر فیبوناچی و ساختار موج ها.
در هر مرحله، تمرین روی نمودار گذشته و ثبت نتیجه هر الگو در ژورنال معاملاتی نشان می دهد کدام الگوها در نماد و تایم فریم شما عملکرد بهتری داشته اند. پلتفرم هایی مانند تریدینگ ویو اندیکاتورهای تشخیص خودکار الگو هم دارند؛ این ابزارها در صرفه جویی زمان مفیدند، اما ارزیابی بستر و اعتبار الگو همچنان بر عهده معامله گر است.
پیش از معامله با پول واقعی، می توان همین الگوها را در محیط آزمایشی سنجید. برای آشنایی با شرایط و قوانین معامله در پراپ، حساب تست پراپ گزینه ای است که ریسک سرمایه شخصی ندارد.
اشتباه های رایج در استفاده از الگوها
- ورود پیش از تایید: معامله روی الگویی که هنوز مرز آن شکسته نشده است.
- دیدن الگو در هر نوسان: وقتی انتظار دیدن الگو وجود دارد، ذهن شکل های ناقص را هم الگو تفسیر می کند.
- نادیده گرفتن تایم فریم بالاتر: الگوی بازگشتی کوچک در برابر روند قوی تایم فریم بالاتر، احتمال شکست بیشتری دارد.
- معامله بدون حد ضرر: هر الگو نقطه ابطال مشخصی دارد و نادیده گرفتن آن، مزیت اصلی الگو را از بین می برد.
- تکیه بر یک نشانه: الگو در کنار روند، سطوح و مدیریت ریسک معنا دارد، نه به تنهایی.
برخی از این خطاها ریشه در برداشت های نادرست از خود تحلیل تکنیکال دارند که در مقاله باورهای غلط رایج درباره تحلیل تکنیکال به آن ها پرداخته شده است.
جمع بندی
الگوهای تحلیل تکنیکال را می توان با دو سوال مرتب کرد: الگو از کدام خانواده است و چه نوع سیگنالی می دهد. پس از آن، ارزش الگو به سه مورد بستگی دارد: شکل گیری در بستر مناسب، تایید با شکست مرز الگو و معامله با حد ضرر و حجم محاسبه شده.
الگو ابزار سنجش احتمال است و داده های موجود نشان می دهد بخش قابل توجهی از الگوها یا تایید نمی شوند یا پس از شکست به هدف نمی رسند. مطالب این صفحه آموزشی است و توصیه مالی شخصی به شمار نمی رود؛ معامله در بازارهای اهرمی با ریسک از دست دادن سرمایه همراه است.
سوالات متداول
الگوهای تحلیل تکنیکال چند دسته هستند؟
از نظر خانواده چهار دسته اند: کلاسیک، شمعی، هارمونیک و الیوت. از نظر سیگنال نیز به سه نوع بازگشتی، ادامه دهنده و دوطرفه تقسیم می شوند.
کدام الگوی تحلیل تکنیکال از بقیه معتبرتر است؟
پاسخ واحدی برای همه بازارها وجود ندارد. در رتبه بندی بولکوفسکی روی سهام آمریکا، کف گرد و فنجان و دسته کمترین نرخ شکست را در شکست های صعودی داشته اند، اما این نتیجه بدون آزمون به فارکس یا ارز دیجیتال قابل تعمیم نیست.
بهترین تایم فریم برای تشخیص الگوها کدام است؟
الگوها در همه تایم فریم ها شکل می گیرند. تایم فریم های بالاتر معمولا نویز کمتری دارند و تایم فریم های پایین تر فرصت بیشتر و خطای بیشتری ایجاد می کنند؛ انتخاب به سبک معامله بستگی دارد.
آیا می توان فقط با الگوها معامله کرد؟
الگو می تواند هسته یک استراتژی باشد، اما بدون تشخیص روند، تایید شکست و مدیریت ریسک کافی نیست. معامله گران معمولا الگو را در کنار سطوح حمایت و مقاومت و یک نشانه تایید دیگر به کار می برند.
الگوهای شمعی بهترند یا الگوهای کلاسیک؟
این دو جایگزین هم نیستند. الگوی کلاسیک ساختار و هدف قیمتی را مشخص می کند و الگوی شمعی برای زمان بندی ورود به کار می رود.
منابع
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده — اولین نفر باشید.
