جفت ارزهای اصلی (ماژور) فارکس کدامند؟ لیست کامل ۷ جفت + آمار جدید

اگر تازه وارد فارکس شده باشید، احتمالا با یک ابهام رایج روبه رو شده اید: بعضی منابع می گویند جفت ارزهای اصلی ۴ تا هستند، بعضی ۷ تا و بعضی حتی لیست ۱۰ تایی ارائه می دهند. کدام درست است؟

در این مقاله علاوه بر پاسخ دقیق به این سوال، هر ۷ جفت ارز ماژور را جداگانه بررسی می کنیم؛ از لقب و محرک های قیمتی هر جفت گرفته تا بهترین ساعت معامله آن ها به وقت ایران. آمارهای این مقاله بر اساس آخرین نظرسنجی سه سالانه بانک تسویه حساب های بین المللی (BIS Triennial Survey) منتشرشده در سپتامبر ۲۰۲۵ است؛ داده هایی که تصویر بازار را نسبت به ارقام قدیمی رایج در وب فارسی، به شکل قابل توجهی تغییر داده اند.

جفت ارز در فارکس یعنی چه؟ (مرور سریع ارز پایه و مظنه)

در بازار فارکس هیچ ارزی به تنهایی معامله نمی شود؛ ارزش هر ارز همیشه در برابر یک ارز دیگر سنجیده می شود. به این ترکیب دوتایی، جفت ارز (Currency Pair) می گویند.

هر جفت ارز دو بخش دارد:

• ارز پایه (Base Currency): ارز سمت چپ نماد که معامله روی آن انجام می شود.
• ارز مظنه (Quote Currency): ارز سمت راست که قیمت ارز پایه با آن بیان می شود.

مثلا اگر قیمت EUR/USD برابر 1.1400 باشد، یعنی هر ۱ یورو معادل 1.14 دلار آمریکا است. وقتی روی این جفت ارز پوزیشن لانگ (Long) یا شورت (Short) باز می کنید، در واقع هم زمان یک ارز را می خرید و ارز دیگر را می فروشید.

همین ساختار دوتایی است که دسته بندی جفت ارزها را ضروری می کند؛ چون رفتار، هزینه معاملاتی و ریسک هر دسته با دسته دیگر تفاوت جدی دارد.

جفت ارز ماژور چیست و چرا به آن «اصلی» می گویند؟

جفت ارز ماژور (Major Currency Pair) به جفت ارزی گفته می شود که سه ویژگی را هم زمان داشته باشد:

1. یک طرف آن دلار آمریکا (USD) باشد.
2. طرف دیگر، ارز یکی از اقتصادهای بزرگ و باثبات جهان باشد؛ مانند یورو، ین ژاپن، پوند انگلیس یا فرانک سوئیس.
3. حجم معاملات و نقدشوندگی آن در بالاترین سطح بازار قرار داشته باشد.

واژه «اصلی» دقیقا از همین ویژگی سوم می آید. بخش بزرگی از نقدینگی بازار فارکس، که بزرگ ترین بازار مالی جهان محسوب می شود، روی همین چند جفت متمرکز است. نتیجه این تمرکز برای معامله گر ملموس است: اسپرد پایین تر، اجرای سریع تر سفارش ها و اسلیپیج کمتر نسبت به جفت های کم حجم.

چرا دلار آمریکا در همه ماژورها حضور دارد؟

دلار آمریکا ارز ذخیره جهانی است؛ یعنی بانک های مرکزی، شرکت های چندملیتی و صندوق های بزرگ، بخش عمده ذخایر و تسویه های بین المللی خود را با دلار انجام می دهند. طبق نظرسنجی BIS در سال ۲۰۲۵، دلار در یک سوی حدود ۸۹ درصد از کل معاملات فارکس قرار دارد.

به همین دلیل قدرت یا ضعف دلار، تقریبا روی تمام جفت ارزهای ماژور اثر می گذارد. معامله گران حرفه ای برای سنجش وضعیت کلی دلار، معمولا شاخص دلار (DXY) را زیر نظر می گیرند و سپس سراغ تحلیل تک تک جفت ها می روند.

لیست جفت ارزهای اصلی فارکس؛ بالاخره ۴ جفت یا ۷ جفت؟

اختلاف اعداد در منابع مختلف، یک ریشه مشخص دارد: دو تعریف متفاوت از «ماژور» وجود دارد.

• تعریف کلاسیک (۴ جفت): در متون قدیمی تر، فقط چهار جفت EUR/USD، USD/JPY، GBP/USD و USD/CHF ماژور محسوب می شدند؛ چون این چهار ارز، ستون های اصلی نظام پولی جهان بعد از جنگ جهانی دوم بودند.
• تعریف رایج امروزی (۷ جفت): سه جفت AUD/USD، USD/CAD و NZD/USD که به آن ها جفت های کالایی (Commodity Pairs) می گویند نیز به دلیل حجم بالای معاملات، به این فهرست اضافه شده اند. اقتصاد استرالیا، کانادا و نیوزیلند وابستگی زیادی به صادرات کامودیتی دارد و ارزش ارز این کشورها با قیمت مواد خام حرکت می کند.

بیشتر بروکرها امروز همین دسته بندی ۷ تایی را در پلتفرم های معاملاتی خود با عنوان Forex Majors نمایش می دهند. فهرست های ۱۰ تایی که گاهی در وب دیده می شود، در واقع «پرمعامله ترین جفت ها» را با «ماژورها» ترکیب کرده اند و جفت هایی مانند USD/CNY یا حتی کراس هایی مثل EUR/GBP را به اشتباه در دسته ماژور قرار می دهند.

جدول زیر ۷ جفت ارز اصلی را همراه با لقب رایج و سهم تقریبی هر کدام از حجم معاملات نشان می دهد:

ارقام جدول گرد شده اند و در نظرسنجی های مختلف کمی جابه جا می شوند؛ اما ترتیب کلی جفت ها طی سال های اخیر تقریبا ثابت مانده است.

معرفی تک به تک ۷ جفت ارز ماژور

دانستن اسم جفت ها کافی نیست؛ هر جفت ماژور شخصیت رفتاری خودش را دارد و به محرک های متفاوتی واکنش نشان می دهد. شناخت این تفاوت ها است که انتخاب جفت را از حدس به تصمیم تبدیل می کند.

EUR/USD (فایبر)؛ پادشاه نقدینگی

یورو به دلار پرمعامله ترین جفت ارز جهان است و به تنهایی حدود یک پنجم حجم بازار فارکس را در اختیار دارد. این جفت در واقع مقایسه دو اقتصاد بزرگ دنیا یعنی آمریکا و منطقه یورو است.

نقدشوندگی بسیار بالا باعث شده اسپرد این جفت در اغلب بروکرها کمترین مقدار ممکن باشد و حرکات قیمتی آن نسبت به سایر جفت ها منظم تر دیده شود. به همین دلیل بیشتر منابع آموزشی، EUR/USD را نقطه شروع مناسبی برای یادگیری تحلیل تکنیکال و تمرین معامله می دانند.

مهم ترین محرک های این جفت، تصمیمات نرخ بهره فدرال رزرو و بانک مرکزی اروپا (ECB)، داده های تورم (CPI) دو منطقه و گزارش اشتغال غیرکشاورزی آمریکا (NFP) هستند.

USD/JPY (نینجا)؛ جفت پناهگاه امن

ین ژاپن در بازارهای مالی به عنوان ارز پناهگاه امن (Safe Haven) شناخته می شود. وقتی ریسک در بازارهای جهانی بالا می رود، مثلا در بحران های ژئوپلیتیک یا سقوط بازار سهام، سرمایه گذاران معمولا به سمت ین حرکت می کنند و USD/JPY تحت فشار فروش قرار می گیرد.

ویژگی دیگر این جفت، حساسیت بالا به اختلاف نرخ بهره آمریکا و ژاپن است. سال ها نرخ بهره نزدیک به صفر در ژاپن، این جفت را به ابزار محبوب معاملات حملی (Carry Trade) تبدیل کرده بود؛ استراتژی ای که در آن معامله گر از اختلاف نرخ بهره دو ارز و سواپ مثبت بهره می برد. هر تغییر در سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن (BoJ) می تواند حرکات شدیدی در این جفت ایجاد کند.

GBP/USD (کیبل)؛ پرنوسان ترین ماژور کلاسیک

لقب Cable به دوران قدیم برمی گردد که نرخ پوند و دلار از طریق کابل تلگراف زیر اقیانوس اطلس مخابره می شد. این جفت در میان چهار ماژور کلاسیک، معمولا بیشترین دامنه نوسان روزانه را دارد.

همین ویژگی، کیبل را برای علاقه مندان به نوسان گیری و اسکالپ جذاب می کند؛ اما روی دیگر سکه، ریسک بالاتر برای معامله گران تازه کار است. حرکات سریع این جفت در زمان انتشار داده های اقتصادی انگلستان یا اظهارنظرهای بانک مرکزی انگلستان (BoE) می تواند حد ضررهای نزدیک را به راحتی فعال کند. اگر قصد اسکالپ روی این جفت را دارید، مقاله بهترین نماد فارکس برای اسکالپ را از دست ندهید.

USD/CHF (سوئیسی)؛ فرانک امن و رابطه معکوس با یورودلار

فرانک سوئیس نیز مانند ین، ارز پناهگاه امن محسوب می شود؛ ریشه این جایگاه، ثبات سیاسی و نظام بانکی سوئیس است. در دوره های تنش جهانی، تقاضا برای فرانک بالا می رود و USD/CHF تمایل نزولی پیدا می کند.

نکته کاربردی مهم درباره این جفت، همبستگی معکوس آن با EUR/USD است. به دلیل ارتباط نزدیک اقتصاد سوئیس با منطقه یورو، وقتی EUR/USD رشد می کند، USD/CHF در بیشتر مواقع افت می کند و برعکس. این رابطه را در بخش همبستگی همین مقاله بیشتر بررسی می کنیم، چون نادیده گرفتن آن یکی از اشتباهات پرتکرار مدیریت ریسک است.

AUD/USD (آسی)؛ جفت کالایی وابسته به سنگ آهن و چین

استرالیا یکی از بزرگ ترین صادرکنندگان سنگ آهن، زغال سنگ و طلا در جهان است و مقصد اصلی این صادرات، چین است. به همین دلیل AUD/USD علاوه بر داده های اقتصادی استرالیا و تصمیمات بانک مرکزی این کشور (RBA)، به قیمت جهانی مواد خام و اخبار اقتصاد چین نیز واکنش نشان می دهد.

طبق گزارش بانک مرکزی استرالیا از نظرسنجی ۲۰۲۵، این جفت ششمین جفت پرمعامله جهان است و حدود ۵ درصد از کل معاملات را به خود اختصاص می دهد.

USD/CAD (لونی)؛ جفت نفتی

اقتصاد کانادا وابستگی بالایی به صادرات نفت دارد؛ بنابراین رابطه معکوس میان قیمت نفت و USD/CAD یکی از شناخته شده ترین روابط بین بازاری فارکس است. رشد قیمت نفت معمولا دلار کانادا را تقویت می کند و USD/CAD را پایین می آورد.

معامله گرانی که این جفت را انتخاب می کنند، در کنار تحلیل فاندامنتال داده های آمریکا و کانادا، لازم است گزارش های ذخایر نفت و تصمیمات اوپک را نیز دنبال کنند.

NZD/USD (کیوی)؛ کوچک ترین ماژور

دلار نیوزیلند کمترین سهم را در میان ۷ جفت اصلی دارد، اما به دلیل نقدشوندگی مناسب و ارتباط قوی اقتصاد نیوزیلند با صادرات محصولات لبنی و کشاورزی، همچنان در دسته ماژورها قرار می گیرد. رفتار این جفت شباهت زیادی به AUD/USD دارد و هر دو در سشن آسیا و اقیانوسیه فعال ترند.

مقایسه جفت ارزهای ماژور با مینور و اگزاتیک

برای درک جایگاه ماژورها، باید دو دسته دیگر را هم بشناسید:

• جفت های مینور یا کراس (Minor / Cross Pairs): جفت هایی که دلار آمریکا در آن ها حضور ندارد، اما هر دو طرف از ارزهای اصلی جهان هستند؛ مانند EUR/GBP، EUR/JPY و GBP/JPY. دقت کنید که برخی منابع فارسی مینورها را به اشتباه «جفت های دارای دلار با حجم کمتر» تعریف کرده اند؛ تعریف درست دقیقا برعکس است: غیبت دلار، ویژگی اصلی مینورها است.
• جفت های اگزاتیک (Exotic Pairs): ترکیب یک ارز اصلی با ارز یک اقتصاد نوظهور یا کوچک؛ مانند USD/TRY یا USD/ZAR. نقدینگی پایین و اسپرد بالا، معامله این جفت ها را پرریسک تر می کند.

ماژورها چند درصد بازار فارکس را در دست دارند؟ (آمار BIS 2025)

بانک تسویه حساب های بین المللی هر سه سال یک بار، جامع ترین نظرسنجی بازار ارز جهان را منتشر می کند. نتایج نسخه ۲۰۲۵ که مهر ماه ۱۴۰۴ منتشر شد، چند نکته مهم دارد که هنوز در بیشتر منابع فارسی به روزرسانی نشده است:

• گردش مالی روزانه فارکس به حدود ۹.۶ تریلیون دلار رسیده است؛ رشدی ۲۸ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۲. ارقام قدیمی ۶ یا ۷.۵ تریلیون دلاری که هنوز در بسیاری از مقالات تکرار می شوند، مربوط به نظرسنجی های قبلی هستند.
• سهم مجموع ۷ جفت ماژور از کل معاملات، از حدود ۸۵ درصد در سال ۲۰۲۲ به حدود ۶۶ درصد کاهش یافته است. پس عدد معروف «۸۰ تا ۸۵ درصد» دیگر دقیق نیست؛ هرچند ماژورها همچنان با فاصله زیاد، ستون اصلی نقدینگی بازار باقی مانده اند.
• بخشی از این کاهش سهم، به رشد جفت USD/CNY (دلار به یوان چین) برمی گردد که حالا در جمع پرمعامله ترین جفت های جهان قرار گرفته است؛ هرچند به دلیل کنترل های ارزی چین، همچنان در دسته بندی کلاسیک ماژورها جای نمی گیرد.
• سهم EUR/USD نیز از حدود ۲۸ درصد در نظرسنجی های قدیمی به حدود ۲۱ درصد رسیده است؛ اما همچنان با اختلاف، صدرنشین بازار است.

هر جا آماری درباره سهم جفت ارزها دیدید، حتما سال نظرسنجی مرجع آن را بررسی کنید؛ اختلاف اعداد در منابع مختلف تقریبا همیشه به همین موضوع برمی گردد.

مزایا و معایب معامله جفت ارزهای اصلی

معامله ماژورها مزیت های روشنی دارد، اما بدون نقطه ضعف هم نیست. تصویر واقعی به این شکل است:

مزایا:

• هزینه معاملاتی پایین: اسپرد کم و اسلیپیج محدود، به ویژه برای معامله گرانی که تعداد معاملات بالایی دارند، تفاوت قابل توجهی در نتیجه نهایی ایجاد می کند.
• تحلیل پذیری بهتر: حجم بالای مشارکت کنندگان باعث می شود سطوح تکنیکال روی این جفت ها معمولا رفتار منظم تری داشته باشند.
• منابع تحلیلی فراوان: برای ماژورها بیشترین حجم تحلیل، داده اقتصادی و ابزار آموزشی در دسترس است.

معایب:

• حرکات شدید حوالی اخبار: در لحظه انتشار داده هایی مانند NFP یا تصمیم نرخ بهره، حتی ماژورها هم دچار جهش قیمتی و واید شدن اسپرد می شوند.
• رقابت با بازیگران بزرگ: نقدشوندگی بالا یعنی حضور پررنگ بانک ها و موسسات؛ حرکات فریبنده اطراف سطوح مهم در این جفت ها کم نیست.
• دامنه نوسان محدودتر: معامله گرانی که به دنبال حرکات بزرگ روزانه هستند، ممکن است دامنه حرکتی ماژورها را نسبت به برخی کراس ها محدودتر بدانند.

در هر صورت به یاد داشته باشید که هیچ دسته ای از جفت ارزها سود را تضمین نمی کند؛ پیش از انتخاب هر نماد، آشنایی با خطرات بازار فارکس و داشتن برنامه مدیریت ریسک ضروری است.

بهترین زمان معامله جفت ارزهای ماژور به وقت ایران

هر جفت ماژور در ساعاتی از شبانه روز بیشترین حجم و حرکت را دارد؛ معامله خارج از این ساعات معمولا یعنی اسپرد بالاتر و حرکات کم رمق تر. جدول زیر یک راهنمای کلی است:

پرتحرک ترین بازه برای اغلب ماژورها، همپوشانی سشن لندن و نیویورک (تقریبا ۱۶:۳۰ تا ۲۰:۳۰ به وقت ایران) است. این ساعات با تغییر ساعت تابستانی کشورها کمی جابه جا می شوند؛ جدول کامل و به روز را در مقاله سشن های فارکس به وقت ایران ببینید. اگر با ساعات کلی فعالیت بازار آشنا نیستید، مقاله ساعت باز شدن بازار فارکس نقطه شروع بهتری است.

نکته ای برای پراپ تریدرها: در پراپ تریدینگ که محدودیت دراودان روزانه اهمیت زیادی دارد، انتخاب ساعت معامله به اندازه انتخاب جفت ارز مهم است. راهنمای بهترین ساعت های معامله برای پاس کردن چالش پراپ دقیقا به همین موضوع می پردازد.

همبستگی جفت ارزهای ماژور؛ ریسکی که مبتدی ها نمی بینند

همبستگی (Correlation) یعنی دو جفت ارز تا چه اندازه هم جهت یا خلاف جهت هم حرکت می کنند. در میان ماژورها چند رابطه شناخته شده وجود دارد:

• EUR/USD و GBP/USD: همبستگی مثبت قوی؛ در بیشتر مواقع هم جهت حرکت می کنند.
• EUR/USD و USD/CHF: همبستگی منفی قوی؛ معمولا خلاف جهت یکدیگر حرکت می کنند.
• AUD/USD و NZD/USD: همبستگی مثبت بالا به دلیل شباهت ساختار اقتصادی دو کشور.

پیامد عملی این روابط ساده اما مهم است: اگر هم زمان روی EUR/USD و GBP/USD پوزیشن خرید باز کنید، عملا یک ریسک واحد را دو برابر کرده اید، نه اینکه سبد خود را متنوع کرده باشید. به همین شکل، خرید هم زمان EUR/USD و USD/CHF تا حد زیادی اثر یکدیگر را خنثی می کند و فقط هزینه معاملاتی می سازد.

پیش از باز کردن چند معامله هم زمان روی ماژورها، همبستگی آن ها را بررسی کنید و مجموع ریسک پوزیشن های هم جهت را در محاسبه حد ضرر و حجم در نظر بگیرید. این اصل در حساب های پراپ اهمیت دوچندانی دارد؛ توضیح کامل تر را در مقاله مدیریت ریسک در پراپ بخوانید.

کدام جفت ماژور برای شروع مناسب تر است؟

پاسخ به سبک معاملاتی و شرایط شما بستگی دارد، اما چند الگوی رایج وجود دارد:

• معامله گر تازه کار: EUR/USD به دلیل اسپرد پایین، نقدشوندگی بالا و رفتار منظم تر، رایج ترین پیشنهاد برای شروع است. اگر هنوز در ابتدای مسیر هستید، مقاله ورود به فارکس و راهنمای حداقل سرمایه برای ورود به فارکس را پیش از انتخاب جفت ارز مطالعه کنید.
• علاقه مند به اسکالپ و نوسان گیری: EUR/USD برای اسپرد پایین و GBP/USD برای دامنه حرکتی بیشتر، انتخاب های رایج تری هستند.
• معامله گر خبرمحور: USD/JPY (سیاست پولی ژاپن و جریان ریسک جهانی) و USD/CAD (داده های نفت) فرصت های خبری منظمی ایجاد می کنند.
• معامله گر سشن آسیا: اگر ساعات ابتدایی روز به وقت ایران معامله می کنید، AUD/USD و NZD/USD فعال ترین گزینه ها هستند.

برای دسترسی به این جفت ها در پلتفرم معاملاتی، کافی است در متاتریدر از پنجره Market Watch گروه Forex Majors را فعال کنید؛ مراحل کامل را در آموزش افتتاح حساب در متاتریدر توضیح داده ایم. در کنار انتخاب جفت ارز، انتخاب لوریج مناسب نیز نقش تعیین کننده ای در بقای حساب شما دارد.

جمع بندی

جفت ارزهای اصلی فارکس، ۷ جفتی هستند که یک سوی همه آن ها دلار آمریکا قرار دارد: چهار ماژور کلاسیک (EUR/USD، USD/JPY، GBP/USD، USD/CHF) به علاوه سه جفت کالایی (AUD/USD، USD/CAD، NZD/USD). طبق آخرین داده های BIS در سال ۲۰۲۵، این ۷ جفت حدود دوسوم از بازار ۹.۶ تریلیون دلاری فارکس را در اختیار دارند؛ سهمی که نسبت به گذشته کمتر شده اما همچنان بی رقیب است.

نقدشوندگی بالا و اسپرد پایین، ماژورها را به منطقی ترین نقطه شروع برای اغلب معامله گران تبدیل کرده است؛ به شرط آنکه شخصیت رفتاری هر جفت، ساعات فعال آن به وقت ایران و همبستگی میان جفت ها را در برنامه معاملاتی خود لحاظ کنید.

سوالات متداول

جفت ارزهای اصلی فارکس چند تا هستند؟

بسته به تعریف، ۴ جفت کلاسیک یا ۷ جفت رایج. دسته بندی ۷ تایی که شامل جفت های کالایی هم می شود، امروز در اغلب بروکرها ملاک است.

پرمعامله ترین جفت ارز فارکس کدام است؟

EUR/USD با حدود ۲۱ درصد از کل حجم معاملات (طبق نظرسنجی BIS در سال ۲۰۲۵) پرمعامله ترین جفت ارز جهان است.

کم نوسان ترین و پرنوسان ترین جفت ماژور کدام است؟

در میان ماژورها، EUR/USD و USD/CHF معمولا رفتار آرام تری دارند و GBP/USD اغلب پرنوسان ترین ماژور کلاسیک شناخته می شود. البته میزان نوسان در دوره های مختلف بازار تغییر می کند.

بهترین جفت ارز برای اسکالپ کدام است؟

اسکالپرها معمولا سراغ جفت هایی با کمترین اسپرد و بیشترین نقدینگی می روند؛ EUR/USD رایج ترین انتخاب است و GBP/USD برای اسکالپرهای ریسک پذیرتر جذابیت دارد.

آیا طلا (XAU/USD) جزو جفت ارزهای ماژور است؟

خیر. طلا یک کامودیتی است که در برابر دلار قیمت گذاری می شود؛ نماد XAU/USD در دسته فلزات گران بها قرار می گیرد، نه جفت ارزهای ماژور.

چرا EUR/GBP جزو ماژورها نیست؟

چون دلار آمریکا در آن حضور ندارد. EUR/GBP با وجود حجم قابل توجه، در دسته جفت های کراس (مینور) قرار می گیرد.

آیا معامله ماژورها برای پراپ تریدینگ مناسب است؟

بله؛ اسپرد پایین و نقدشوندگی بالا، کنترل دراودان را در چالش های پراپ ساده تر می کند. با این حال قوانین هر پراپ فرم درباره معامله در زمان اخبار می تواند متفاوت باشد و باید جداگانه بررسی شود.