مفاهیم پایه در بازار فارکس

در این مقاله مفاهیم پایه در بازار فارکس را به ترتیبی یاد می گیرید که در یک معامله واقعی با آن ها روبه رو می شوید: از خواندن قیمت تا هزینه هایی که از حساب کم می شود. برای اینکه اعداد ملموس باشند، یک سناریوی نمونه در کل مقاله تکرار می شود: حساب 100 دلاری، اهرم 1:100، خرید 0.01 لات EUR/USD در قیمت 1.0850. این سناریو فرضی است و فقط برای توضیح محاسبات به کار می رود.
اگر فقط دنبال یک تعریف کوتاه هستید، جدول زیر پاسخ سریع می دهد. برای فهم ارتباط مفاهیم با هم، ادامه مقاله را بخوانید.

فارکس چیست و در آن چه چیزی معامله می شود؟

فارکس (Forex یا FX) بازار تبادل ارزهای خارجی است؛ جایی که ارز یک کشور در برابر ارز کشور دیگر خرید و فروش می شود. این بازار ساختمان یا بورس مرکزی ندارد و معاملات به صورت خارج از بورس (OTC) بین بانک ها، موسسات مالی، بروکرها و معامله گران خرد انجام می شود. بازار از دوشنبه تا جمعه به صورت 24 ساعته فعال است، چون مراکز مالی آسیا، اروپا و آمریکا به نوبت باز و بسته می شوند.
طبق آخرین نظرسنجی سه سالانه بانک تسویه بین المللی (BIS) در سال 2022، گردش مالی روزانه فارکس حدود 7.5 تریلیون دلار بوده است. این حجم، فارکس را به نقدشونده ترین بازار مالی جهان تبدیل کرده است.
یک معامله گر خرد به هسته این بازار، یعنی بازار بین بانکی، دسترسی مستقیم ندارد و از طریق یک بروکر وارد می شود. نکته مهم برای تازه کارها این است که در حساب های رایج بروکرها، شما مالک واقعی یورو یا دلار نمی شوید؛ معامله به شکل قرارداد مابه التفاوت یا معاملات CFD انجام می شود. یعنی فقط روی تفاوت قیمت لحظه ورود و لحظه خروج توافق می کنید. همین ساختار است که اجازه می دهد از کاهش قیمت هم سود بگیرید، موضوعی که در بخش سفارش ها به آن برمی گردیم.

جفت ارز، ارز پایه و ارز مظنه

در فارکس هیچ ارزی به تنهایی قیمت ندارد؛ همیشه ارزش یک ارز نسبت به ارز دیگر بیان می شود. به همین دلیل همه چیز در قالب جفت ارز (Currency Pair) معامله می شود، مثل EUR/USD یا USD/JPY. ارز سمت چپ، ارز پایه (Base Currency) و ارز سمت راست، ارز مظنه یا متقابل (Quote Currency) نام دارد.
هر ارز با یک کد سه حرفی استاندارد ISO 4217 شناخته می شود: دو حرف اول معمولا نام کشور و حرف سوم نام واحد پول است. USD یعنی دلار ایالات متحده و JPY یعنی ین ژاپن. کامودیتی ها هم کد مشابه دارند؛ XAU نماد یک اونس طلا است و حرف X نشان می دهد به کشور خاصی تعلق ندارد.

نرخ EUR/USD = 1.0850 یعنی چه؟

این عدد می گوید هر 1 یورو معادل 1.0850 دلار آمریکا است. وقتی این جفت را می خرید، در واقع یورو می خرید و هم زمان دلار می فروشید؛ اگر یورو نسبت به دلار قوی تر شود، معامله شما سود می کند. در سناریوی نمونه مقاله، ما دقیقا همین کار را می کنیم: خرید یورو به دلار در 1.0850 با این انتظار که یورو تقویت شود.
این نگاه یک نتیجه مهم دارد: شما همیشه روی نسبت دو ارز موضع می گیرید، نه روی یک ارز. وقتی گفته می شود «دلار قوی شد»، یعنی در جفت هایی که دلار ارز مظنه است (مثل EUR/USD) قیمت پایین آمده و در جفت هایی که دلار ارز پایه است (مثل USD/JPY) قیمت بالا رفته است.

ماژور، مینور و اگزوتیک؛ کدام برای شروع مناسب تر است؟

برای شروع، جفت ارزهای ماژور انتخاب منطقی تری هستند، چون بیشترین حجم معاملات و معمولا کمترین اسپرد را دارند. جفت ها بر اساس حضور دلار آمریکا و میزان نقدشوندگی به سه دسته تقسیم می شوند.

هرچه یک جفت کمتر معامله شود، هزینه ورود و خروج آن بالاتر می رود. این دقیقا دلیلی است که جفت های اگزوتیک برای معامله گر تازه کار گران و پرریسک تمام می شوند. طلا (XAU/USD) هم با اینکه ارز نیست، در اکثر پلتفرم ها کنار جفت ارزها معامله می شود و برای بسیاری از معامله گران ایرانی پرمعامله ترین نماد است؛ محاسبات آن کمی با جفت ارزها فرق دارد که در بخش ارزش پیپ توضیح داده می شود.

خواندن قیمت: Bid، Ask، اسپرد و پیپ

وقتی یک نماد را در Market Watch باز می کنید، دو قیمت می بینید نه یک قیمت. همین دو عدد منبع بیشترین اشتباه های تازه کارها است، پس این بخش را با دقت بخوانید.

Bid و Ask؛ با کدام می خرید و با کدام می فروشید؟

قیمت Ask قیمتی است که شما با آن می خرید و قیمت Bid قیمتی است که شما با آن می فروشید. Ask همیشه کمی بالاتر از Bid است. راه ساده برای فراموش نکردن: بازار همیشه چیزی را کمی گران تر به شما می فروشد و کمی ارزان تر از شما می خرد. توضیح کامل تر این دو قیمت را در مقاله قیمت Bid و Ask بخوانید.
پس وقتی می گوییم EUR/USD را در 1.0850 خریدیم، منظور قیمت Ask است. اگر همان لحظه بخواهیم معامله را ببندیم، با قیمت Bid که کمی پایین تر است بسته می شود و همین اختلاف، اولین هزینه ما است.

اسپرد چیست و چرا معامله همیشه در ضرر شروع می شود؟

اسپرد فاصله بین Bid و Ask است و اصلی ترین راه درآمد بسیاری از بروکرها محسوب می شود. این هزینه جداگانه از حساب کسر نمی شود؛ از همان لحظه باز شدن معامله، به اندازه اسپرد در ضرر هستید و قیمت باید اول این فاصله را طی کند تا به نقطه سر به سر برسید.
اسپرد دو نوع دارد. اسپرد ثابت با شرایط بازار تغییر نمی کند، اما اسپرد شناور بسته به نقدشوندگی و نوسان کم و زیاد می شود. در لحظه انتشار اخبار مهم یا در ساعات کم حجم بازار، اسپرد شناور می تواند چند برابر شود و همین یکی از دلایلی است که معامله در زمان خبر برای تازه کارها پرریسک است.

پیپ، پیپت و پوینت

پیپ (Pip) کوچک ترین واحد استاندارد حرکت قیمت است. برای اکثر جفت ارزها، پیپ همان رقم چهارم بعد از اعشار است: اگر EUR/USD از 1.0850 به 1.0870 برسد، 20 پیپ حرکت کرده است. در منابع مختلف، Pip را مخفف Percentage in Point یا Price Interest Point می دانند؛ هر دو رایج است و تفاوتی در کاربرد ایجاد نمی کند.
استثنای مهم: در جفت هایی که ین ژاپن ارز مظنه است (مثل USD/JPY)، پیپ رقم دوم بعد از اعشار است. حرکت USD/JPY از 156.20 به 156.25 یعنی 5 پیپ، نه 500 پیپ. این استثنا می تواند محاسبه حد ضرر شما را ده ها برابر خطا دهد.
بروکرهای امروزی معمولا قیمت را با یک رقم اعشار اضافه نشان می دهند. این رقم پنجم، پیپت (Pipette) یا پوینت (Point) نام دارد و یک دهم پیپ است. اگر EUR/USD از 1.08500 به 1.08515 برود، 15 پوینت یا 1.5 پیپ حرکت کرده است. یک اشتباه رایج این است که معامله گر پوینت و پیپ را یکی فرض کند و تصور کند معامله اش 15 پیپ سود داده است.

ارزش هر پیپ چقدر است؟

ارزش دلاری هر پیپ ثابت نیست و به حجم معامله و نوع جفت ارز بستگی دارد. برای جفت هایی که دلار ارز مظنه است، محاسبه ساده است: 0.0001 ضرب در تعداد واحدهای معامله. برای 1 لات استاندارد EUR/USD این عدد دقیقا 10 دلار می شود. جزئیات محاسبه برای حالت های مختلف را در مقاله پیپ در فارکس ببینید.

در سناریوی نمونه با 0.01 لات EUR/USD، هر پیپ 0.10 دلار می ارزد. اگر قیمت 20 پیپ به نفع ما حرکت کند، 2 دلار سود شناور داریم و اگر 20 پیپ خلاف ما برود، 2 دلار ضرر شناور. همین عدد کوچک در بخش های بعدی پایه همه محاسبات است.

لات؛ حجم معامله شما

لات (Lot) واحد اندازه گیری حجم معامله است و تعیین می کند با چه مقدار ارز وارد بازار می شوید. یک لات استاندارد برابر 100,000 واحد از ارز پایه است؛ این عدد را منابع مرجع مانند IG Academy و BabyPips تایید می کنند. در برخی منابع فارسی عدد 10,000 به اشتباه به عنوان لات استاندارد ذکر شده که در واقع مربوط به مینی لات است.

استاندارد، مینی، میکرو و نانو

در پلتفرم، حجم را با عددی مثل 1.00 یا 0.01 وارد می کنید. جدول زیر نشان می دهد هر عدد چند واحد ارز است و هر پیپ در EUR/USD چقدر می ارزد. برای جزئیات بیشتر، مقاله یک لات در فارکس را ببینید.

میکرو لات در اکثر بروکرها حداقل حجم مجاز است و برای حساب های زیر 1,000 دلار منطقی ترین انتخاب محسوب می شود. در سناریوی نمونه با حساب 100 دلاری، حتی یک مینی لات نمی توانیم باز کنیم، چون مارجین آن (108.5 دلار) از کل موجودی بیشتر است.

فرق لات با اهرم

لات اندازه معامله را تعیین می کند و اهرم مقدار وثیقه لازم برای آن اندازه را. این دو کاملا جدا هستند: می توان با اهرم بالا، حجم کوچک باز کرد یا با اهرم پایین، حجم بزرگ. تصور «اهرم بالا یعنی معامله بزرگ» یکی از رایج ترین اشتباه های تازه کارها است. سود و زیان شما همیشه به لات بستگی دارد، نه به اهرم.

اهرم و مارجین؛ چطور با 100 دلار معامله 1,085 دلاری باز می کنید

این بخش جایی است که بیشتر حساب های تازه کار از بین می روند، چون مفاهیم آن به هم وابسته اند و فهم اشتباه یکی، بقیه را هم خراب می کند. همه را با همان معامله 0.01 لاتی پیش می بریم.

اهرم چیست و چرا شمشیر دولبه است؟

اهرم یا لوریج (Leverage) به شما اجازه می دهد با وثیقه کم، معامله ای بزرگ تر باز کنید. اهرم 1:100 یعنی به ازای هر 1 دلار وثیقه می توانید تا 100 دلار پوزیشن بگیرید. اهرم پول قرضی نیست که به حساب شما واریز شود؛ فقط مقدار وثیقه لازم را کم می کند. سود و زیان همچنان روی کل حجم معامله حساب می شود، نه روی وثیقه.
همین نکته اهرم را خطرناک می کند. نوسان روزانه جفت ارزهای اصلی معمولا کمتر از 1 درصد است؛ بدون اهرم با 100 دلار عملا سودی به دست نمی آید، اما با اهرم 1:100 همان 1 درصد حرکت می تواند معادل 100 درصد وثیقه شما سود یا زیان ایجاد کند. راهنمای انتخاب لوریج مناسب به شما کمک می کند این عدد را متناسب با سرمایه و سبک معامله انتخاب کنید.

مارجین؛ وثیقه است، نه هزینه

مارجین (Margin) مقداری از موجودی است که بروکر برای باز نگه داشتن معامله قفل می کند و پس از بسته شدن معامله آزاد می شود. فرمول آن ساده است:
مارجین = (حجم معامله به واحد ارز پایه × قیمت) ÷ اهرم
در سناریوی نمونه: 1,000 یورو ضرب در 1.0850 می شود 1,085 دلار ارزش معامله؛ تقسیم بر 100 یعنی 10.85 دلار مارجین قفل شده. مارجین با اهرم رابطه عکس دارد: با اهرم 1:500 همین معامله فقط 2.17 دلار وثیقه می خواهد، اما فاصله شما تا از دست دادن کل حساب هم به همان نسبت کوتاه تر می شود.

زنجیره سلامت حساب: بالانس، اکوئیتی، فری مارجین و مارجین لول

این چهار عدد در پنجره Trade متاتریدر کنار هم نمایش داده می شوند و یک زنجیره را می سازند. جدول زیر هر مفهوم را با فرمول و عدد سناریو، در دو لحظه نشان می دهد: بلافاصله بعد از باز کردن معامله (با اسپرد 1 پیپ) و بعد از 50 پیپ حرکت خلاف جهت.

تا وقتی معامله باز است، بالانس تکان نمی خورد و فقط اکوئیتی بالا و پایین می رود؛ به همین دلیل عددی که باید پایش کنید اکوئیتی است، نه بالانس. تفاوت این دو را با جزئیات بیشتر در مقاله تفاوت بالانس و اکوئیتی در فارکس بخوانید. فری مارجین هم نشان می دهد چقدر ظرفیت برای معامله جدید یا تحمل ضرر دارید.

کال مارجین و استاپ اوت؛ دو مرحله متفاوت

کال مارجین فقط یک هشدار است؛ وقتی مارجین لول به سطح تعیین شده بروکر (در بسیاری از بروکرها حدود 100 درصد) می رسد، بروکر اعلام می کند که حساب در خطر است و باید پول واریز کنید یا بخشی از معاملات را ببندید. در این مرحله هنوز معامله ای بسته نشده و فرصت اصلاح دارید.
استاپ اوت مرحله بعد و اجرای اجباری است. اگر مارجین لول به سطح پایین تری برسد (بسته به بروکر معمولا بین 20 تا 50 درصد)، بروکر زیان ده ترین معاملات را خودکار می بندد تا حساب منفی نشود. منابع مختلف اعداد متفاوتی برای این دو سطح ذکر می کنند، چون هر بروکر آن را جداگانه تعیین می کند؛ عدد دقیق را از صفحه مشخصات حساب بروکر خود بخوانید.
در سناریوی نمونه با اهرم 1:100 و استاپ اوت 50 درصد، اکوئیتی باید به حدود 5.4 دلار برسد تا معامله اجباری بسته شود؛ یعنی حدود 946 پیپ حرکت خلاف جهت با 0.01 لات. این فاصله زیاد به نظر می رسد، اما اگر همین حساب 0.09 لات باز کند (تقریبا حداکثر مجاز)، فاصله تا استاپ اوت به کمتر از 10 پیپ می رسد. خطر اصلی حساب های کوچک همین جاست.

دراودان؛ چرا جبران ضرر سخت تر از خود ضرر است

دراودان بیشترین افت سرمایه از یک سقف تا کف بعدی است و به درصد بیان می شود. اهمیت آن در یک واقعیت ریاضی است: اگر 20 درصد ضرر کنید، برای برگشت به نقطه اول 25 درصد سود لازم دارید؛ با 50 درصد ضرر، 100 درصد سود. به همین دلیل کنترل دراودان، نه شکار سودهای بزرگ، تعیین می کند یک معامله گر در بلندمدت در بازار می ماند یا نه.
محدودیت های حساب 100 دلاری که در این بخش دیدید، دلیل اصلی است که بسیاری از معامله گران به جای افزایش اهرم روی سرمایه شخصی، سراغ پراپ تریدینگ می روند: پس از پاس کردن یک چالش ارزیابی، با سرمایه شرکت پراپ معامله می کنند و درصدی از سود را دریافت می کنند. در این مدل، دراودان مجاز توسط شرکت تعیین می شود و رعایت آن شرط ادامه همکاری است.

خرید حساب پراپ در سریعترین زمان + پشتیبانی 24 ساعتههمین حالا پلن مورد نظر خودت رو انتخاب کن

ورود و خروج: پوزیشن، سفارش، حد ضرر و حد سود

تا اینجا می دانید چه می خرید، با چه قیمتی و با چه حجمی. این بخش به اجرای عملی می پردازد: چطور وارد می شوید، چطور خارج می شوید و چطور قبل از ورود، اندازه ضرر خود را تعیین می کنید.

لانگ و شورت؛ چرا می شود چیزی را که ندارید بفروشید؟

برخلاف بازار سهام داخلی، در فارکس هم از رشد قیمت سود می گیرید و هم از کاهش آن. خرید (Buy) یا پوزیشن لانگ (Long) یعنی انتظار دارید قیمت بالا برود؛ فروش (Sell) یا پوزیشن شورت (Short) یعنی انتظار کاهش قیمت دارید. چون معامله به شکل CFD انجام می شود و مالک ارز نمی شوید، فروش بدون داشتن دارایی ممکن است. مقاله پوزیشن لانگ و شورت هر دو حالت را با مثال مقایسه می کند.
تا وقتی دستور شما اجرا نشده «سفارش» (Order) است و وقتی اجرا شد به «پوزیشن» یا معامله باز تبدیل می شود. در سناریوی نمونه، ما یک پوزیشن لانگ روی EUR/USD باز کرده ایم.

سفارش بازار و سفارش پندینگ

سفارش بازار (Market Order) همین حالا با نزدیک ترین قیمت موجود اجرا می شود و سریع ترین راه ورود است؛ اما در نوسان شدید، قیمت اجرا می تواند با قیمتی که دیده اید فرق کند. پندینگ اوردر یا سفارش شرطی به بروکر می گوید «وقتی قیمت به فلان عدد رسید، معامله را باز کن» و چهار نوع رایج دارد.

تفاوت Limit و Stop در منطق پشت آن هاست: سفارش لیمیت در فارکس دنبال «قیمت بهتر» است، اما سفارش Stop دنبال «تایید حرکت» و زمانی فعال می شود که قیمت در جهت مورد نظر شتاب گرفته باشد.

استاپ لاس، تیک پرافیت و تریلینگ استاپ

هیچ تحلیلی همیشه درست نیست و همین واقعیت دو ابزار را ضروری می کند. حد ضرر یا استاپ لاس (Stop Loss) قیمتی است که اگر بازار خلاف شما حرکت کرد، معامله خودکار بسته می شود. تیک پرافیت (Take Profit) نقطه ای است که معامله در سود بسته می شود. هر دو روی سرور بروکر ثبت می شوند و حتی با خاموش بودن سیستم شما اجرا می شوند.
در سناریوی نمونه، حد ضرر را روی 1.0820 (30 پیپ پایین تر) و حد سود را روی 1.0910 (60 پیپ بالاتر) می گذاریم. با ارزش پیپ 0.10 دلار، یعنی حاضریم 3 دلار ریسک کنیم تا 6 دلار سود به دست آوریم؛ نسبت ریسک به ریوارد این معامله 1 به 2 است. ارزش واقعی حد ضرر فقط جلوگیری از ضرر بزرگ نیست؛ تعیین اندازه ضرر قبل از ورود است.
حد ضرر شناور یا تریلینگ استاپ (Trailing Stop) نوع پیشرفته تر است که وقتی معامله در سود می رود، با فاصله ثابتی دنبال قیمت حرکت می کند و هرگز در جهت ضرر برنمی گردد. یک نکته فنی مهم: برخلاف حد ضرر ثابت، تریلینگ استاپ در متاتریدر روی سیستم شما پردازش می شود، نه روی سرور بروکر. اگر پلتفرم بسته یا اینترنت قطع شود، تریلینگ متوقف می شود و حد ضرر در آخرین نقطه ثابت می ماند.

چند لات باز کنم؟ محاسبه حجم با ریسک 1 درصد

حجم معامله نباید حدسی باشد؛ از ریسک دلاری و فاصله حد ضرر به دست می آید:
حجم (لات) = ریسک دلاری ÷ (فاصله حد ضرر به پیپ × ارزش هر پیپ در 1 لات)
با حساب 100 دلاری و قاعده ریسک 1 درصد، ریسک هر معامله 1 دلار است. با حد ضرر 30 پیپ و ارزش پیپ 10 دلار در هر لات: 1 تقسیم بر (30 × 10) می شود 0.0033 لات که از حداقل 0.01 کمتر است. یعنی با 0.01 لات، ریسک واقعی این معامله 3 دلار یا 3 درصد حساب است. راه حل یا کوتاه تر کردن حد ضرر (10 پیپ = 1 دلار ریسک)، یا استفاده از حساب سنتی با نانو لات، یا پذیرش ریسک بالاتر با آگاهی کامل است. راهنمای تعیین حجم در فارکس این محاسبه را برای حالت های مختلف توضیح می دهد.

هزینه های معامله؛ پولی که نامحسوس کم می شود

سود و زیان فقط از حرکت قیمت نمی آید. چهار هزینه وجود دارد که اگر آن ها را نشناسید، متوجه نمی شوید چرا حساب کندتر از انتظار رشد می کند.

اسپرد و کمیسیون

اسپرد را در بخش خواندن قیمت دیدید؛ در سناریوی نمونه با اسپرد 1 پیپ و 0.01 لات، هزینه ورود 0.10 دلار است. کمیسیون کارمزد ثابتی است که برخی بروکرها به ازای هر لات می گیرند، معمولا روی حساب هایی با اسپرد خام نزدیک به صفر. منطق ساده است: یا اسپرد بالاتر می پردازید یا اسپرد کم به علاوه کمیسیون. حساب با «اسپرد صفر» لزوما ارزان تر نیست.

سواپ و حساب سواپ فری

سواپ بهره شبانه ای است که برای باز نگه داشتن معامله از یک روز به روز بعد، به حساب اضافه یا از آن کم می شود. ریشه آن اختلاف نرخ بهره دو ارز جفت است و می تواند مثبت یا منفی باشد. سواپ فقط روی معاملاتی اعمال می شود که پس از ساعت مشخصی (معمولا پایان روز به وقت سرور بروکر) هنوز باز هستند؛ معامله گری که در همان روز می بندد، با آن سروکار ندارد.
حساب سواپ فری (Swap-Free) یا اسلامی، سواپ محاسبه نمی کند و برای معامله گرانی طراحی شده که به دلایل شرعی نمی خواهند بهره بپردازند یا بگیرند. برخی بروکرها به جای سواپ، کارمزد نگه داری جداگانه از این حساب ها می گیرند؛ شرایط را قبل از انتخاب بخوانید.

اسلیپیج و ریکوت

اسلیپیج اختلاف بین قیمتی است که انتظار داشتید و قیمتی که معامله واقعا با آن اجرا شد. در کسری از ثانیه بین کلیک شما و اجرا، بازار می تواند حرکت کند. اسلیپیج همیشه به ضرر نیست، اما هنگام اخبار مهم و در نمادهای کم نقدشونده معمولا به ضرر معامله گر است.
ریکوت (Requote) زمانی رخ می دهد که بروکر به دلیل تغییر سریع قیمت نمی تواند سفارش را با قیمت درخواستی اجرا کند و قیمت جدیدی پیشنهاد می دهد. این اتفاق بیشتر در بروکرهای مارکت میکر و در بازار پرنوسان دیده می شود. هر دو پدیده نشان می دهند چرا نقدشوندگی بالا برای معامله گر یک مزیت واقعی است.

بروکر، پلتفرم و زمان معامله

مفاهیمی که تا اینجا خواندید در سه جا به شما نشان داده می شوند: در حسابی که نزد بروکر باز می کنید، در پلتفرمی که روی آن کار می کنید و در ساعاتی که بازار فعال است.

بروکر چیست و مارکت میکر، STP و ECN چه فرقی دارند؟

بروکر یا کارگزار، واسطه ای است که قیمت ها را از تامین کنندگان نقدینگی می گیرد، روی پلتفرم نشان می دهد و سفارش شما را اجرا می کند. نوع بروکر مستقیما روی هزینه و کیفیت اجرا اثر می گذارد.

اینکه کدام مدل برای شما بهتر است به سبک معامله بستگی دارد؛ برای معاملات کوتاه مدت و پرتعداد، حساب ECN با کمیسیون شفاف معمولا به صرفه تر است. اعتبار و رگولاتوری بروکر مهم تر از مدل اجرای آن است و برای کاربران ایرانی، پذیرش مشتری از ایران و روش واریز و برداشت هم باید بررسی شود.

متاتریدر و حساب دمو

متاتریدر 4 و 5 رایج ترین پلتفرم های معاملاتی هستند و cTrader هم به خاطر رابط مدرن طرفدار دارد. همه مفاهیم این مقاله (Market Watch، پنجره Order، پنجره Trade) در همین پلتفرم ها دیده می شوند. برای شروع، آموزش متاتریدر 5 را ببینید.
حساب دمو (Demo) نسخه ای از همان پلتفرم با پول مجازی و قیمت های واقعی است. ارزش دمو فقط «تمرین بازار» نیست؛ این است که ببینید مارجین با باز کردن 0.01 لات دقیقا چقدر قفل می شود و اکوئیتی با هر پیپ چطور تکان می خورد. یک اشتباه رایج، معامله ماه ها روی دمو با حجم های غیرواقعی است؛ چون فشار روانی پول واقعی وجود ندارد، نتیجه دمو تصویر گمراه کننده ای از مهارت می دهد. دمو را با همان حجمی تمرین کنید که در حساب واقعی قرار است استفاده کنید.

سشن های معاملاتی به وقت ایران

بازار 24 ساعته است، اما نقدشوندگی و نوسان در ساعات مختلف فرق می کند. جدول زیر ساعت تقریبی سه سشن اصلی را به وقت تهران در نیمه دوم سال میلادی نشان می دهد؛ در تابستان با اعمال ساعت تابستانی اروپا و آمریکا، سشن های لندن و نیویورک حدود یک ساعت زودتر شروع می شوند. جدول کامل و به روز را در سشن های فارکس به وقت ایران ببینید.

هم پوشانی لندن و نیویورک (حدود 16:30 تا 20:30 به وقت تهران) معمولا پرحجم ترین بازه روز است و اسپرد جفت های اصلی در آن کمترین مقدار را دارد. تقویم اقتصادی هم به شما می گوید کدام خبرها در این بازه منتشر می شوند؛ معامله گران تازه کار بیشتر از آن برای دوری از لحظات پرریسک استفاده می کنند تا شکار فرصت.

از کجا بفهمم بخرم یا بفروشم؟

تصمیم به خرید یا فروش از تحلیل می آید و دو مکتب اصلی دارد. تحلیل تکنیکال فقط به نمودار و رفتار گذشته قیمت نگاه می کند؛ ابزارهای آن روند، حمایت و مقاومت، الگوهای قیمتی و اندیکاتورها هستند. تحلیل فاندامنتال به اقتصاد پشت ارز می پردازد: نرخ بهره، تورم، رشد اقتصادی و تصمیم های بانک مرکزی. این دو رقیب هم نیستند؛ بسیاری از معامله گران فاندامنتال را برای جهت کلی و تکنیکال را برای نقطه دقیق ورود به کار می برند.
دو مفهوم پایه تر را همین جا بشناسید. تایم فریم (Timeframe) بازه زمانی هر کندل است، از یک دقیقه تا یک ماه؛ روند یک جفت می تواند در تایم فریم روزانه صعودی و در یک ساعته نزولی باشد، پس «روند» بدون ذکر تایم فریم بی معناست. کندل (Candlestick) هم قیمت باز، بسته، بالاترین و پایین ترین را در یک بازه نشان می دهد و رایج ترین نوع نمودار است. این مفاهیم موضوع مقالات جداگانه اند و اینجا فقط تا حدی معرفی شدند که بدانید قدم بعدی کجاست.

اشتباهات رایج تازه کارها در فهم این مفاهیم

پنج سوءتفاهم زیر در طول مقاله به آن ها اشاره شد و در عمل بیشترین زیان را می زنند.

1. اشتباه گرفتن لات با اهرم. لات اندازه معامله و اهرم مقدار وثیقه را تعیین می کند. سود و زیان به لات وابسته است، نه به اهرم.
2. اشتباه گرفتن Bid و Ask. شما با Ask می خرید و با Bid می فروشید. برعکس فهمیدن این دو، نقطه ورود و خروج را اشتباه محاسبه می کند.
3. تصور اینکه کال مارجین پایان کار است. کال مارجین هشدار است و هنوز فرصت اصلاح دارید؛ استاپ اوت است که معاملات را اجباری می بندد.
4. فرض اینکه پیپ همیشه رقم چهارم است. در جفت های ین پیپ رقم دوم اعشار است و در طلا تعریف آن به بروکر بستگی دارد. این خطا حد ضرر را ده ها برابر جابه جا می کند.
5. نگاه به مارجین به عنوان هزینه. مارجین وثیقه است و پس از بسته شدن معامله آزاد می شود؛ هزینه واقعی شما اسپرد، کمیسیون و سواپ است.

قدم بعدی؛ کدام مفاهیم را کی یاد بگیرم؟

لازم نیست همه این مفاهیم را یک شبه مسلط شوید. ترتیب زیر نشان می دهد هر مفهوم در کدام مرحله از مسیر شما ضروری می شود.
قبل از باز کردن حساب دمو

• جفت ارز، ارز پایه و مظنه را می فهمم و می دانم EUR/USD = 1.0850 یعنی چه.
• Bid و Ask را از هم تشخیص می دهم و می دانم اسپرد چیست.
• پیپ را در جفت های معمولی و جفت های ین می شناسم.
• می دانم 1 لات چند واحد است و 0.01 لات چقدر مارجین می گیرد.

حین کار با حساب دمو

• پنجره Trade را می خوانم: بالانس، اکوئیتی، مارجین، فری مارجین و مارجین لول.
• با حد ضرر و حد سود وارد هر معامله می شوم و حجم را از روی ریسک حساب می کنم.
• سفارش های پندینگ را امتحان کرده ام و فرق Limit و Stop را می دانم.
• سواپ یک معامله شبانه را در پنجره Trade دیده ام.

قبل از حساب واقعی

• سطح کال مارجین و استاپ اوت بروکر خود را از صفحه مشخصات حساب خوانده ام.
• می دانم با سرمایه ام حداکثر چند لات می توانم باز کنم و چرا نباید نزدیک این سقف معامله کنم.
• حداقل چند هفته روی دمو با حجم واقعی، نتیجه ای مطابق برنامه داشته ام.

بعد از این مرحله دو مسیر پیش رو دارید: ورود با سرمایه شخصی، که راهنمای حداقل سرمایه برای ورود به فارکس به شما کمک می کند رقم منطقی را انتخاب کنید، یا شرکت در یک چالش پراپ که در آن مهارت تان با سرمایه شرکت ارزیابی می شود. در مسیر دوم، همین مفاهیم (به ویژه دراودان، مارجین لول و محاسبه حجم) نقش تعیین کننده دارند، چون قوانین چالش روی آن ها بنا شده است.

خرید حساب پراپ در سریعترین زمان + پشتیبانی 24 ساعتههمین حالا پلن مورد نظر خودت رو انتخاب کن

سوالات متداول

با 100 دلار و اهرم 1:100 حداکثر چند لات می توانم باز کنم؟
در EUR/USD با نرخ 1.0850 هر 0.01 لات حدود 10.85 دلار مارجین می گیرد، پس سقف نظری حدود 0.09 لات است. اما در این حالت فری مارجین تقریبا صفر می شود و چند پیپ حرکت خلاف جهت به استاپ اوت می رسد؛ معامله نزدیک سقف مجاز، عملا پذیرش از دست دادن کل حساب است.
یک لات در فارکس دقیقا چند واحد است؟
یک لات استاندارد 100,000 واحد ارز پایه است. مینی لات 10,000، میکرو لات 1,000 و نانو لات 100 واحد است.
چرا معامله من به محض باز شدن در ضرر است؟
به دلیل اسپرد. شما با Ask خریده اید و معامله با Bid ارزش گذاری می شود که کمی پایین تر است. قیمت باید اول به اندازه اسپرد حرکت کند تا به نقطه سر به سر برسید.
تفاوت اکوئیتی و بالانس چیست؟
بالانس موجودی حساب بدون احتساب معاملات باز است و تا بسته شدن معامله ثابت می ماند. اکوئیتی موجودی لحظه ای با احتساب سود و زیان شناور است. وقتی معامله بازی ندارید، این دو برابرند.
مارجین بعد از بستن معامله برمی گردد؟
بله. مارجین وثیقه است، نه هزینه. با بسته شدن معامله آزاد می شود و فقط سود یا زیان واقعی معامله روی بالانس اثر می گذارد.
تفاوت کال مارجین و استاپ اوت چیست؟
کال مارجین هشدار است و معامله ای بسته نمی شود. استاپ اوت بستن اجباری معاملات توسط بروکر است و در سطح مارجین لول پایین تری رخ می دهد. هر دو سطح را بروکر تعیین می کند.
پیپ در طلا چند دلار است؟
در اکثر بروکرها 1 لات طلا برابر 100 اونس است و هر 1 دلار حرکت قیمت معادل 100 دلار سود یا زیان در 1 لات است. اینکه «یک پیپ» 0.01 یا 0.10 دلار حرکت حساب شود به تعریف بروکر بستگی دارد؛ مشخصات نماد را در پلتفرم بررسی کنید.
سواپ چه زمانی اعمال می شود؟
وقتی معامله از پایان روز معاملاتی به وقت سرور بروکر عبور کند و به روز بعد منتقل شود. معاملاتی که در همان روز بسته می شوند سواپ ندارند. در حساب های سواپ فری به جای سواپ ممکن است کارمزد نگه داری گرفته شود.
بهترین زمان معامله برای ایرانی ها کدام است؟
هم پوشانی سشن لندن و نیویورک، حدود 16:30 تا 20:30 به وقت تهران در زمستان (در تابستان حدود یک ساعت زودتر)، معمولا بیشترین نقدشوندگی و کمترین اسپرد را دارد. با این حال زمان مناسب به استراتژی و نماد شما بستگی دارد.

جمع بندی

مفاهیم پایه در بازار فارکس یک زنجیره اند، نه چند تعریف جدا: جفت ارز می گوید چه می خرید، Bid و Ask و پیپ می گویند با چه قیمتی، لات می گوید چقدر، و اهرم و مارجین می گویند با چه وثیقه ای. اکوئیتی و مارجین لول سلامت حساب را در لحظه نشان می دهند و حد ضرر، اسپرد و سواپ تعیین می کنند در پایان چقدر از سود شما باقی می ماند. اگر همین معامله 0.01 لاتی را یک بار روی حساب دمو باز کنید و این اعداد را در پنجره Trade ببینید، این اصطلاحات دیگر واژه های غریبه نیستند.
معامله در فارکس با ریسک از دست دادن سرمایه همراه است و هیچ یک از مفاهیم این مقاله، سود را تضمین نمی کند. این محتوا آموزشی است و توصیه سرمایه گذاری محسوب نمی شود.

منابع

• BIS Triennial Central Bank Survey 2022 برای حجم روزانه بازار
• IG Academy – Trading forex برای تعریف لات و پیپ
• BabyPips – Lots, Leverage and Profit and Loss برای فرمول ارزش پیپ